Shloka 55
Śama-prāptiḥ — Gautamī–Lubdhaka–Pannaga–Mṛtyu–Kāla-saṃvāda
Restraint through the Analysis of Karma and Time
आदित्यश्रन्द्रमा विष्णुरापो वायु: शतक्रतुः । अग्नि:खं पृथिवी मित्र: पर्जन्यो वसवो5दिति:
ādityaś candramā viṣṇur āpo vāyuḥ śatakratuḥ | agniḥ khaṃ pṛthivī mitraḥ parjanyo vasavo 'ditiḥ ||
Bhīṣma nói: “Mặt Trời, Mặt Trăng, Viṣṇu, Nước, Gió, Śatakratu (Indra), Lửa, Không Gian, Đất, Mitra, Parjanya (thần mưa), các Vasu và Aditi—tất cả đều phải được hiểu là những quyền năng thiêng liêng thấm khắp thế gian.” Trong lời dạy này, Bhīṣma chỉ ra rằng qua muôn danh xưng và hình tướng, người ta nhận biết một trật tự linh thánh duy nhất; vì thế hãy kính ngưỡng, tự chế và hành xử đúng đắn đối với mọi loài và các yếu tố nuôi dưỡng sự sống.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents a catalog of major Vedic divine powers identified with cosmic elements and sustaining forces (sun, moon, water, wind, fire, earth, rain, etc.). The ethical thrust is to cultivate reverence and disciplined conduct by recognizing the sacred presence that upholds the world through many names and forms.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma. Here he enumerates prominent deities and elemental powers, situating moral instruction within a cosmological frame: dharma aligns human behavior with the forces that sustain life and social order.