Shloka 35
ययाति–देवयानी संवादः
Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent
कस्माच्चिरायितो$सीति पृष्टस्तामाह भार्गवीम् । समिथधश्च कुशादीनि काष्ठ भारं च भामिनि,उन्हें देखते ही देवयानीने पूछा--/आज आपने लौटनेमें विलम्ब क्यों किया?” इस प्रकार पूछनेपर कचने शुक्राचार्यकी कनन््यासे कहा--“भामिनि! मैं समिधा, कुश आदि और काष्ठका भार लेकर आ रहा था। रास्तेमें थकावट और भारसे पीड़ित हो एक वटवृक्षके नीचे ठहर गया। साथ ही सारी गौएँ भी उसी वृक्षकी छायामें आकर विश्राम करने लगीं
kasmāc cirāyito'sīti pṛṣṭas tām āha bhārgavīm | samidhāś ca kuśādīni kāṣṭha-bhāraṃ ca bhāmini ||
Khi nàng hỏi: “Sao chàng về trễ đến thế?”, chàng đáp với thiếu nữ dòng Bhārgava: “Ôi giai nhân, ta đang mang về những bó củi tế (samidh), cỏ kuśa và các vật tương tự, cùng một gánh củi.”
शुक्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights āśrama-dharma and guru-sevā: the student’s disciplined performance of routine duties (collecting samidh, kuśa, and firewood) and truthful accounting of one’s actions, reflecting responsibility and steadiness in service.
Devayānī asks why there was a delay. Kaca explains that he was returning while carrying ritual fuel-sticks, kuśa grass, and a load of firewood—setting up the context for the events that follow during his return from gathering materials.