Shloka 36
ययाति–देवयानी संवादः
Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent
गृहीत्वा श्रमभारार्तों वटवृक्ष॑ं समाश्रित: । गावश्व सहिता: सर्वा वृक्षच्छायामुपाश्रिता:,उन्हें देखते ही देवयानीने पूछा--/आज आपने लौटनेमें विलम्ब क्यों किया?” इस प्रकार पूछनेपर कचने शुक्राचार्यकी कनन््यासे कहा--“भामिनि! मैं समिधा, कुश आदि और काष्ठका भार लेकर आ रहा था। रास्तेमें थकावट और भारसे पीड़ित हो एक वटवृक्षके नीचे ठहर गया। साथ ही सारी गौएँ भी उसी वृक्षकी छायामें आकर विश्राम करने लगीं
gṛhītvā śramabhārārto vaṭavṛkṣaṃ samāśritaḥ | gāvaśva-sahitāḥ sarvā vṛkṣacchāyām upāśritāḥ ||
Śukra nói: “Mang vác gánh nặng, kiệt sức vì mệt nhọc, ta đã nương dưới một cây đa. Tất cả đàn bò, cùng với ngựa, cũng đến nghỉ trong bóng râm của cây ấy.”
शुक्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights simple dharma in daily conduct: acknowledging fatigue honestly, taking appropriate rest, and ensuring the well-being of dependent animals. It frames rest and care not as negligence but as responsible action within one’s duties.
Śukra explains that while carrying a heavy load he became tired and stopped under a banyan tree; the cows and horses accompanying him also gathered there to rest in the shade.