Shloka 175
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
नैयायिकानां मुख्येन वरुणस्यात्मजेन च । पराजितो यत्र बन्दी विवादेन महात्मना,इसी पर्वमें अष्टावक्रका चरित्र भी है। जिसमें बन्दीके साथ जनकके यज्ञमें ब्रह्मर्षि अष्टावक्रके शास्त्रार्थका वर्णन है। वह बन्दी वरुणका पुत्र था और नैयायिकोंमें प्रधान था। उसे महात्मा अष्टावक्रने वाद-विवादमें पराजित कर दिया। महर्षि अष्टावक्रने बन्दीको हराकर समुद्रमें डाले हुए अपने पिताको प्राप्त कर लिया। इसके बाद यवक्रीत और महात्मा रैभ्यका उपाख्यान है। तदनन्तर पाण्डवोंकी गन्धमादनयात्रा और नारायणाश्रममें निवासका वर्णन है
naiyāyikānāṁ mukhyena varuṇasyātmajena ca | parājito yatra bandī vivādena mahātmanā ||
Tại đây kể rằng Bandī—người đứng đầu giới Naiyāyika và là con của Varuṇa—đã bị một bậc đại nhân đánh bại trong cuộc biện luận chính thức. Đoạn văn gợi đến cuộc tranh luận của Aṣṭāvakra tại lễ tế của vua Janaka, nơi học vấn được thử thách không vì hư danh mà để phục hồi công lý: nhờ thắng Bandī, Aṣṭāvakra cứu được phụ thân bị quăng xuống biển, cho thấy trí tuệ chân chính phụng sự dharma và che chở kẻ vô tội.
राम उवाच
Educational Q&A
Learning and logic are meant to uphold dharma: true scholarship is measured by its commitment to justice and compassion, not by pride in victory. Aṣṭāvakra’s triumph in debate becomes an act of restoration—freeing the wronged and correcting abuse of intellectual power.
The text alludes to the episode where Bandī, a renowned logician and Varuṇa’s son, is defeated in disputation by the great sage Aṣṭāvakra at Janaka’s sacrifice. After defeating Bandī, Aṣṭāvakra is able to recover his father, who had been cast into the sea.