Mahabharata — Adi Parva, Shloka 3
Ādi Parva, Adhyāya 180 — Svayaṃvara-Virodha and Pāṇḍava Parākrama
Draupadī Episode
यो हि कारणत:ः क्रोध॑ संजातं क्षन्तुमर्हति । नालं स मनुज: सम्यक् त्रिवर्ग परिरक्षितुम्
Aurva uvāca | yo hi kāraṇataḥ krodhaṃ sañjātaṃ kṣantum arhati | nālaṃ sa manuṣyaḥ samyak trivargaṃ parirakṣitum || tato vṛddhāṃś ca bālāṃś ca rākṣasān sa mahāmuniḥ | dadāha vitate yajñe śakteḥ vadham anusmaran ||
Ūrva nói: “Kẻ nào vì một lý do nào đó mà cam chịu cơn giận đã bùng lên trong lòng, thì không thật sự có khả năng gìn giữ đúng đắn ba mục tiêu của đời người—dharma, artha và kāma.” Rồi sau đó, đại hiền triết Parāśara, khi cử hành một lễ tế rộng lớn và luôn nhớ lại việc cha mình là Śakti bị sát hại, đã bắt đầu thiêu đốt loài Rākṣasa—cả già lẫn trẻ.
ऑर्व उवाच
Educational Q&A
The verse links governance of life’s aims (dharma, artha, kāma) with the proper handling of anger: uncontrolled or mismanaged anger undermines one’s capacity to protect these goals. It also warns, by narrative example, that anger rooted in grief and vengeance can expand into indiscriminate harm.
After Aurva’s statement about anger and the trivarga, the story turns to Parāśara: during a large sacrificial rite, he repeatedly remembers his father Śakti’s killing and, driven by that recollection, begins burning the Rākṣasas—without sparing even the elderly and children.