Shloka 14
आर्जुन–गन्धर्वसंवादः
Arjuna–Gandharva Dialogue on Honor, Night-Power, and Purohita-Nīti
Devanagari script
अथवा यास्यसे तत्र त्यक्त्वा मां द्विजसत्तम । पीडिताहं भविष्यामि तदवेक्षस्व मामपि,'द्विजश्रेष्ठ पिताजी! यदि आप मुझे त्यागकर स्वयं राक्षसके पास चले जायूँगे तो मैं बड़े दुःखमें पड़ जाऊँगी। अतः मेरी ओर भी देखिये
Transliteration
athavā yāsyase tatra tyaktvā māṃ dvijasattama | pīḍitāhaṃ bhaviṣyāmi tad avekṣasva mām api ||
Translation
“Hoặc nếu người sẽ đến đó—bỏ mặc ta, hỡi bậc tối thượng trong hàng ‘hai lần sinh’—thì ta sẽ bị bỏ lại trong nỗi thống khổ. Vậy xin người cũng nghĩ đến ta.”
Word by Word
अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
यास्यसेyou will go
यास्यसे:
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थक धातु)
FormLrt (Simple Future), Parasmaipada, 2, singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
TypeVerb
Rootत्यज्
Formktva (absolutive/gerund), active, same as finite verb
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Formcommon, accusative, singular
द्विजसत्तमO best of the twice-born (brahmins)
द्विजसत्तम:
TypeNoun
Rootद्विजसत्तम
Formmasculine, vocative, singular
पीडिताafflicted, distressed
पीडिता:
TypeAdjective
Rootपीडित (from पीड्)
Formkta (past passive participle), feminine, nominative, singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Formcommon, nominative, singular
भविष्यामिI will become / I will be
भविष्यामि:
TypeVerb
Rootभू
FormLrt (Simple Future), Parasmaipada, 1, singular
तत्that (fact/therefore)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, accusative, singular
अवेक्षस्वplease consider / look at
अवेक्षस्व:
TypeVerb
Rootअव् + ईक्ष् (अवेक्ष्)
FormLot (Imperative), Atmanepada, 2, singular
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Formcommon, accusative, singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaD
dvija (brahmin addressee)R
rākṣasa (implied by context: 'near the rākṣasa')Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes