Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

आस्तीककथाप्रारम्भः — Beginning of the Āstīka Narrative

Kadrū–Vinatā, Aruṇa and Garuḍa Origins

स कदाचिद्‌ वन गत्वा विप्र: पितृवच: स्मरन्‌ । चुक्रोश कन्याभिक्षार्थी तिस्रो वाच: शनैरिव,एक दिन किसी वनमें जाकर विप्रवर जरत्कारुने पितरोंक वचनका स्मरण करके कन्याकी भिक्षाके लिये तीन बार धीरे-धीरे पुकार लगायी--“कोई भिक्षारूपमें कन्या दे जाय”

sa kadācid vana gatvā vipraḥ pitṛvacaḥ smaran | cukrośa kanyābhikṣārthī tisro vācaḥ śanair iva ||

Một lần, Bà-la-môn Jaratkāru vào rừng. Nhớ lời răn của tổ tiên, và cầu xin một thiếu nữ như của bố thí để kết hôn, ông khẽ gọi ba lần: “Có ai ban cho một cô gái làm lễ thí không?” Tình tiết này đặt hôn nhân không như sự hưởng thụ cá nhân, mà như một bổn phận để đáp đền nghĩa vụ với tổ tiên và duy trì dòng tộc.

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कदाचित्once, at some time
कदाचित्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकदाचित्
वनम्forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Accusative, Singular
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Karana
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
विप्रःthe brahmin
विप्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Nominative, Singular
पितृवचःthe fathers' (ancestors') words/command
पितृवचः:
Karma
TypeNoun
Rootपितृवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
स्मरन्remembering
स्मरन्:
Karta
TypeVerb
Rootस्मृ
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
चुक्रोशcried out, called
चुक्रोश:
Karta
TypeVerb
Rootक्रुश्
Formलिट् (perfect), Third, Singular, Parasmaipada
कन्याभिक्षार्थीseeking alms of a maiden (a bride)
कन्याभिक्षार्थी:
Karta
TypeAdjective
Rootकन्याभिक्षार्थिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
तिस्रःthree
तिस्रः:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रि
FormFeminine, Accusative, Plural
वाचःcalls/utterances/words
वाचः:
Karma
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Accusative, Plural
शनैःslowly, gently
शनैः:
Karana
TypeIndeclinable
Rootशनैः
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव

शौनक उवाच

शौनक (Śaunaka)
जरत्कारु (Jaratkāru)
पितरः (Pitṛs/ancestors)
वन (forest)

Educational Q&A

The verse highlights pitṛ-dharma: even an ascetic must heed ancestral responsibility. Marriage here is portrayed as a duty undertaken to repay the debt to forefathers and preserve the family line, not merely as personal desire.

Jaratkāru goes to a forest and, remembering his ancestors’ instruction, calls out three times in a gentle voice asking if anyone will give him a maiden as a charitable gift—signaling his intent to marry for fulfilling an obligation.