Shloka 64
Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)
पश्यति सम महाबाहुं भीम॑ भीमपराक्रमम् । आर्यकेण च दृष्ट: स पृथाया आर्यकेण च
paśyati sa mahābāhuṃ bhīmaṃ bhīmaparākramam | āryakeṇa ca dṛṣṭaḥ sa pṛthāyā āryakeṇa ca ||
Vaiśampāyana nói: Bấy giờ ngài trông thấy Bhīma—bậc đại lực, tay dài, uy dũng đáng sợ. Cũng đúng lúc ấy, Āryaka, vị trưởng lão Nāga gắn với dòng dõi của Pṛthā, đã nhìn thấy chàng. Nhận ra hậu duệ của mình, Āryaka ôm chặt chàng vào ngực. Nāga vương lẫy lừng Vāsuki cũng hết sức vui lòng với Bhīmasena và nói: “Nên làm việc gì khiến chàng vừa ý? Có nên dâng tặng chàng của cải—vàng và những đống châu báu—chăng?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the dharmic ethic of honoring kinship and offering protection and gifts to a worthy guest or relative. Recognition of lineage becomes a basis for care, support, and benevolent action rather than fear or hostility.
Bhīma is seen by the Nāga elder Āryaka and by the Nāga-king Vāsuki. Āryaka, recognizing Bhīma as a descendant connected to Pṛthā’s line, embraces him affectionately. Vāsuki, pleased, asks what favor or gift—wealth, gold, or jewels—should be offered to Bhīma.