Adhyāya 125: Raṅga-pradarśana — Arjuna’s Entry and Astric Demonstration (रङ्गप्रदर्शनम्)
पलाशैस्तिलकैश्षूतैश्वम्पकैः पारिभद्रकै: । अन्यैश्न बहुभिव॑क्षे: फलपुष्पसमृद्धिभि:
palāśais tilakaiḥ śūtaiś campakaiḥ pāribhadrakaiḥ | anyaiś ca bahubhir vṛkṣaiḥ phala-puṣpa-samṛddhibhiḥ ||
Vaiśampāyana nói: Khu rừng được điểm tô bởi cây palāśa, tilaka, xoài, campaka, và những loài cây tựa pārijāta, cùng vô số cây khác trĩu quả đầy hoa, làm tăng thêm vẻ đẹp của chốn lâm tuyền. Thấy khu rừng khả ái ấy—được tô điểm bởi nhiều ao hồ và những đầm sen—tâm vua Pāṇḍu bỗng bị dục vọng khuấy động.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights how sensory beauty can inflame desire, introducing an ethical challenge: a ruler must govern impulses with restraint (dama) and discernment (viveka), since unchecked kāma can lead to harmful consequences.
Vaiśampāyana describes a luxuriant forest filled with flowering and fruit-bearing trees, ponds, and lotuses. The scene’s beauty excites King Pāṇḍu’s desire, preparing the narrative for the ensuing events driven by that arousal.