Shloka 2
Adhyāya 125: Raṅga-pradarśana — Arjuna’s Entry and Astric Demonstration (रङ्गप्रदर्शनम्)
(पूर्णे चतुर्दशे वर्षे फाल्गुनस्य च धीमत: । तदा उत्तरफन्गुन्यां प्रवृत्ते स्वस्तिवाचने ।।
vaiśampāyana uvāca |
(pūrṇe caturdaśe varṣe phālgunasya ca dhīmataḥ | tadā uttaraphalgunyāṃ pravṛtte svastivācane ||
rakṣaṇe vismṛtā kuntī vyagrā brāhmaṇabhojane | purohitena sahitā brāhmaṇān paryaveṣayat ||
tasmin kāle samāhūya mādrīṃ madanamohitaḥ |) supuṣpitavane kāle kadācin madhumādhave |
bhūtasammohane rājā sabhāryo vyacarad vanam |
Vaiśampāyana nói: Khi năm thứ mười bốn của Phālguna (Arjuna) bậc trí đã trọn, và những lời chúc phúc cát tường (svasti-vācana) bắt đầu dưới chòm Uttaraphalgunī, Kuntī—mải lo khoản đãi các bà-la-môn—đã quên bổn phận canh giữ vua Pāṇḍu. Cùng vị tư tế của gia tộc, chính nàng tự tay phục vụ các bà-la-môn. Ngay lúc ấy, Pāṇḍu bị dục vọng làm mê muội, gọi Mādrī rồi đưa nàng đi cùng. Đó là một ngày mùa xuân, khi rừng cây nở rộ, hương sắc say lòng muôn loài; nhà vua dạo bước trong rừng với hoàng hậu của mình.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse juxtaposes two duties and two impulses: Kuntī’s dharmic hospitality to brāhmaṇas and her momentary lapse in guarding Pāṇḍu, while Pāṇḍu, overcome by desire, seeks private pleasure. It highlights how even righteous acts can create vulnerability when other responsibilities are neglected, and how kāma can cloud judgment and lead toward grave consequences.
On Arjuna’s fourteenth-year completion, auspicious rites are performed under Uttaraphalgunī. Kuntī becomes fully occupied serving brāhmaṇas with the priest. In that interval, Pāṇḍu—desire-struck—calls Mādrī and roams with her in a springtime forest that is vividly described as enchanting to all beings, setting the stage for the ensuing pivotal incident in the Pāṇḍu narrative.