Shloka 143
कृपकृपी-जननम्
The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras
न सीदेतामदुःखाहें मा गमो भरतर्षभ । “इस मार्गपर केवल वायु चल सकती है तथा सिद्ध महर्षि भी जा सकते हैं। इस पर्वतराजपर चलती हुई ये दोनों राजकुमारियाँ कैसे कष्ट न पायेंगी? भरतवंशशिरोमणे! ये दोनों रानियाँ दुःख सहन करनेके योग्य नहीं हैं; अतः आप न चलिये'
na sīdetām aduḥkhāhe mā gamo bharatarṣabha
Vaiśampāyana nói: “Xin đừng để hai người này, vốn không quen chịu khổ, phải đau đớn. Xin chớ tiến nữa, hỡi bậc hùng tráng nhất trong dòng Bharata. Trên con đường này chỉ có gió mới đi qua được, và ngay cả các bậc hiền triết đã thành tựu cũng mới vượt nổi; làm sao hai nàng công chúa có thể bước trên ngọn núi chúa này mà không chịu khổ? Hỡi minh châu của dòng Bharata, hai vị vương hậu này không đáng phải gánh chịu nỗi đau ấy—vì vậy xin ngài đừng đi tiếp.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler should temper resolve with compassion and practical judgment: those unfit for severe hardship should be protected rather than pushed into suffering, even when the journey seems necessary.
Vaiśampāyana reports a warning addressed to a Bharata noble: the route ahead is so perilous that only the wind or perfected sages can traverse it, so the two royal women would inevitably suffer; therefore the addressee is urged not to proceed with them.