गान्धारीपुत्रोत्पत्तिः — The Birth of Gāndhārī’s Hundred Sons (and Yuyutsu); Omens and Counsel on Succession
अनुसार्यमाणा बहुभी रक्षिभिर्भरतर्षभ । ते तस्यावसथे लोप्नं दस्यथव: कुरुसत्तम
Vaiśampāyana uvāca: anusāryamāṇā bahubhir rakṣibhir bharatarṣabha, te tasyāvasathe lopnaṃ dasyavaḥ kurusattama janamejaya; bhayāt prajā-rakṣa-senāyā āgamanāt pūrvam eva tatraiva kvacid apakrāntāḥ. teṣāṃ nilīnānāṃ rakṣiṇāṃ senā śīghram upāgamat. rājann, corān anusarantāḥ te janāḥ tapasyāyāṃ ratān taṃ maharṣiṃ dṛṣṭvā papracchuḥ—“dvijaśreṣṭha, brūhi, kena mārgeṇa corāḥ palāyitāḥ, yena vayaṃ tam eva mārgaṃ gṛhītvā tvarayā teṣāṃ paścād gacchema.”
Vaiśampāyana thưa: Hỡi bậc tráng kiện nhất trong dòng Bharata, nhiều toán quân canh giữ đang truy đuổi bọn trộm ấy. Hỡi bậc ưu tú của nhà Kuru, hỡi vua Janamejaya, bọn cướp vì khiếp sợ đã đem của gian gửi lại nơi am thất của vị đại hiền, rồi ẩn nấp quanh đó trước khi lực lượng bảo hộ của nhà vua kịp đến. Khi chúng đã lẩn trốn, đoàn quân hộ vệ liền nhanh chóng tới nơi. Thấy vị hiền giả đang chuyên chú khổ hạnh, những kẻ truy đuổi hỏi: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, xin cho biết—bọn cướp đã chạy theo lối nào? Chúng ta sẽ theo đúng con đường ấy mà đuổi gấp.”
वैशम्पायन उवाच
The verse sets up a classic dharma-conflict: society’s protectors seek justice, while a sage devoted to austerity is drawn into a morally charged question about truth-telling that may enable harm. It highlights how even a renunciant can be confronted by competing duties—truth, non-injury, and social order.
Robbers, chased by guards, stash stolen goods at a sage’s hermitage and hide nearby. The pursuing guards arrive and, seeing the sage, ask him which route the thieves took so they can continue the chase quickly.