Shloka 90
Adhyaya 89: शौचाचारलक्षणम् — सदाचार, भैक्ष्यचर्या, प्रायश्चित्त, द्रव्यशुद्धि, आशौच-निर्णय
पक्षिणी मातुलानां च सोदराणां च वा द्विजाः भूपानां मण्डलीनां च सद्यो नीराष्ट्रवासिनाम्
pakṣiṇī mātulānāṃ ca sodarāṇāṃ ca vā dvijāḥ bhūpānāṃ maṇḍalīnāṃ ca sadyo nīrāṣṭravāsinām
Hỡi các bậc nhị sinh! Khi một chim mái trở thành điềm gở liên hệ đến các cậu bên ngoại (mātula) hay chính anh em ruột của mình, và cũng vậy đối với các vua chúa cùng các lãnh chúa địa phương, thì đó là dấu báo rằng những kẻ sống không có vương quyền—thiếu nền chủ quyền vững bền—sẽ mau chóng gặp suy vong và bị lưu tán. Những điềm ấy khởi lên khi sợi trói (pāśa) của phi pháp thắt chặt, và Đấng Chủ Tể (Pati) rút đi trật tự che chở của Ngài khỏi xứ sở.
Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya)
FAQs
It frames social and political instability as a dharmic consequence: when Shiva (Pati) is not honoured and adharma increases, ominous signs arise and protection over the realm diminishes, urging rulers to restore order through Shiva-centered dharma and worship.
Implicitly, Shiva-tattva is the sustaining sovereignty behind cosmic and civic order: when His grace supports dharma, the land is stable; when pāśa (bondage born of adharma) dominates, beings (paśu) experience loss, exile, and collapse of worldly supports.
No specific rite is named; the takeaway is nimitta-awareness and corrective dharma—propitiatory Shiva-pūjā, purification, and disciplined conduct aligned with Pāśupata/Shaiva ethics to avert decline.