Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 17

Rudra’s Cosmic Dance and the Recognition of Rudra–Nārāyaṇa Unity (Īśvara-gītā Continuation)

क्षणेन जगतो योनिं नारायणमनामयम् / ईश्वरेणैकतापन्नमपश्यन् ब्रह्मवादिनः

kṣaṇena jagato yoniṃ nārāyaṇamanāmayam / īśvareṇaikatāpannamapaśyan brahmavādinaḥ

Trong khoảnh khắc, các bậc hiền triết thuyết giảng về Phạm đã chiêm kiến Nārāyaṇa—đấng vô bệnh, vô ưu—chính là thai tạng của vũ trụ, và nhận ra Ngài đồng nhất thể tánh với Īśvara.

kṣaṇenain a moment; by a moment
kṣaṇena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/3rd), Ekavacana
jagataḥof the world
jagataḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti (Genitive/6th), Ekavacana
yonimwomb, source
yonim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyoni (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Ekavacana
nārāyaṇamNārāyaṇa
nārāyaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Ekavacana; apposition to ‘yonim’
anāmayamfree from disease; flawless
anāmayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootan-āmaya (प्रातिपदिक; अ + आमय)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Acc/2nd), Ekavacana; viśeṣaṇa of ‘nārāyaṇam’
īśvareṇaby/with the Lord
īśvareṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/3rd), Ekavacana
ekatā-āpannamhaving attained oneness (united)
ekatā-āpannam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootekatā-āpanna (प्रातिपदिक; एकता + आपन्न)
FormPast participle (क्त/ktá) from √āp (आप्/आप्नोति, to attain) in sense ‘having attained’; Puṃliṅga, Dvitīyā (Acc/2nd), Ekavacana; viśeṣaṇa of ‘nārāyaṇam/yonim’
apaśyanthey saw
apaśyan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश् धातु)
FormLaṅ lakāra (Imperfect/Past), Parasmaipada; Prathama puruṣa (3rd person), Bahuvacana (Plural)
brahmavādinaḥthe expounders of Brahman
brahmavādinaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahma-vādin (प्रातिपदिक; ब्रह्म + वादिन्)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti (Nominative/1st), Bahuvacana

Narrator (Purāṇic narrator describing what the sages perceived)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

N
Narayana
I
Ishvara
B
Brahmavadins

FAQs

It presents the Supreme as Nārāyaṇa, the cosmic source (jagad-yoni), who is also realized as one with Īśvara—indicating a single, undivided Supreme Reality beyond affliction and change.

The verse implies yogic ‘darśana’ (direct vision) born of contemplative realization: the seers perceive unity (ekatā) of Nārāyaṇa and Īśvara, aligning with Kurma Purana’s synthesis of devotion and knowledge that culminates in non-dual insight.

By stating that Nārāyaṇa is seen as ‘one with Īśvara,’ the text supports a Shaiva–Vaishnava synthesis: the supreme Lord is one reality addressed through different divine names and theological lenses.