Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 2

Tīrtha-Māhātmya and the Discipline of Pilgrimage (Tīrtha-sevā) within Prāyaścitta

त्रिरात्रोपोषितस्तत्र पूजयित्वा महेश्वरम् / सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोके महीयते

trirātropoṣitastatra pūjayitvā maheśvaram / sarvapāpaviśuddhātmā rudraloke mahīyate

Ai giữ trai giới ba đêm tại đó và phụng thờ Maheśvara, thì nội tâm được gột sạch mọi tội lỗi, được tôn vinh và đạt địa vị cao quý trong cõi Rudra.

trirātra-upoṣitaḥhaving fasted for three nights
trirātra-upoṣitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottri-rātra + upoṣita (उपवस् धातु-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/क्तः), ‘having fasted’; विशेषण (सः)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
pūjayitvāhaving worshipped
pūjayitvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpūj (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having worshipped’
maheśvaramMaheśvara (Śiva)
maheśvaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmaheśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म
sarvapāpa-viśuddha-ātmāone whose soul is purified of all sins
sarvapāpa-viśuddha-ātmā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva-pāpa + viśuddha + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि—‘whose self is purified of all sins’; विशेषण (सः)
rudralokein Rudra’s world
rudraloke:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrudra-loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
mahīyateis honored/glorified
mahīyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootmah (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे-प्रयोग ‘is honored’

Traditional Purāṇic narrator (Vyāsa/Sūta-style narrative voice) describing the फलश्रुति (result) of Śiva-upāsanā within the Kurma Purana’s Purva-bhāga teachings

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

M
Maheshvara (Shiva/Rudra)
R
Rudraloka

FAQs

It presents the ātman as ethically and ritually transformable: through disciplined restraint (upavāsa) and devotion (pūjā), the inner self becomes viśuddha—cleansed of pāpa—indicating purification as a prerequisite for higher states and realms.

The verse highlights tapas-oriented discipline: a trirātra-upavāsa (three-night fast/vigil) combined with īśvara-upāsanā (worship of Maheśvara). This aligns with Pāśupata-leaning practice where self-restraint, purity, and devotion function as preparatory limbs for higher realization.

By placing liberation-oriented merit in Maheśvara-bhakti within the Kurma Purana’s broader theology, it supports the Purāṇa’s synthesis: devotion to Rudra is affirmed as a valid supreme path, harmonizing Śaiva practice within a Vaiṣṇava (Kūrma/Vishnu) scriptural frame.