Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 5

Bhūrloka-Vyavasthā — The Seven Dvīpas, Seven Oceans, and the Meru-Centered Order of Jambūdvīpa

Devanagari script

पञ्चाशत्कोटिविस्तीर्णा ससमुद्रा धरा स्मृता / द्वीपैश्च सप्तभिर्युक्ता योजनानां समासतः

Transliteration

pañcāśatkoṭivistīrṇā sasamudrā dharā smṛtā / dvīpaiśca saptabhiryuktā yojanānāṃ samāsataḥ

Translation

Trái Đất, cùng với các đại dương bao quanh, được ghi nhớ là rộng năm mươi koṭi (yojana). Tóm lược, địa cầu được mô tả là đầy đủ bảy châu (dvīpa), đo theo đơn vị yojana.

Word by Word

• पञ्चाशत्: fifty
• पञ्चाशत्: Sambandha (सम्बन्ध/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चाशत् (प्रातिपदिक/संख्याशब्द)
• Form: संख्याशब्दः; कोटि इति पदस्य विशेषणम् (numeral qualifying)

• कोटि: crore (ten million)
• कोटि: Sambandha (सम्बन्ध/Measure)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (वा पुंलिङ्गे) प्रथमा एकवचनम्; समासपूर्वपदम् (in compound)

• विस्तीर्णा: extended/spread
• विस्तीर्णा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: स्तॄ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; धरा इति पदस्य विशेषणम्

• स-समुद्रा: together with the oceans
• स-समुद्रा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय-उपसर्गार्थ) + समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः (समुद्रैः सह); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; धरा इति पदस्य विशेषणम्

• धरा: the earth
• धरा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: धरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्

• स्मृता: is considered/remembered
• स्मृता: Kriya (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्मणि—‘स्मृता’ = ‘कथिता/मन्यते’

• द्वीपैः: with islands
• द्वीपैः: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: द्वीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• सप्तभिः: by seven
• सप्तभिः: Karana (करण/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (प्रातिपदिक/संख्याशब्द)
• Form: तृतीया बहुवचनम्; द्वीपैः इति पदस्य विशेषणम्

• युक्ता: joined/connected
• युक्ता: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; धरा इति पदस्य विशेषणम्

• योजनानाम्: of yojanas
• योजनानाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: योजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) बहुवचनम्; परिमाण-सम्बन्धे

• समासतः: in summary
• समासतः: Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: समासतः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकार/संक्षेपार्थे (adverb: ‘in summary/briefly’)

Speaker

Lord Kurma (Vishnu) instructing the sages (cosmographic exposition)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Earth (Dharā)
• Samudra (Oceans)
• Sapta-dvīpa (Seven Continents)

More Details (4 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

This verse does not directly define Ātman; it establishes the ordered cosmic field (loka-vyavasthā) within which dharma and spiritual inquiry unfold, a common Purāṇic preface to later metaphysical teaching.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

No specific yoga technique is taught in this verse; it provides cosmographic orientation. In the Kurma Purana’s broader Shaiva–Vaishnava synthesis, such cosmology frames disciplines like Pāśupata-oriented sādhanā and devotion by situating the practitioner within a divinely ordered universe.

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

The verse is descriptive rather than sectarian; by presenting a shared cosmology spoken in a Purāṇic teaching voice, it supports the Kurma Purana’s general tendency toward a unified sacred order that later accommodates both Shaiva and Vaishnava theological emphases.