Adhyaya 21

Verse 1

// ५१ // नाम विंशोध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / कालिन्द्या अपि चोत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि खगेश्वर / विवस्वान्नाम सूर्योभत्तस्य पुत्री व्यजायत

Śrī Kṛṣṇa nói: “Hỡi Khageśvara, ta cũng sẽ giảng về nguồn gốc của Kāлиндī. Từ Vivasvān, vị thần Mặt Trời, đã sinh ra một ái nữ.”

Verse 2

कालिन्दीसंज्ञका वीन्द्र यमुना यानुजा स्मृता / कृष्णपत्नीत्वकामेन चचार तप उत्तमम्

Hỡi bậc tối thượng trong loài chim (Garuda), nàng được gọi là Kāлиндī; nàng cũng được nhớ đến như Yamunā, em gái của Yama. Với ước nguyện làm hiền thê của Kṛṣṇa, nàng đã tu khổ hạnh thù thắng.

Verse 3

तप आलोचनं प्रोक्तं तत्त्वानां च विनिर्णयः / पूर्वार्जितानां पापानामनुतापस्तपः स्मृतम्

Khổ hạnh (tapas) được nói là sự tự quán xét và sự phân định các chân lý; và sự ăn năn hối cải đầy thống hối đối với những tội lỗi đã tích tụ từ trước cũng được ghi nhớ là tapas.

Verse 4

प्रायो नाम तपः प्रोक्तं चित्तनिग्रह उच्यते / प्रायश्चित्तमिति प्रोक्तं न तु क्षौरं खगेश्वर

Sám hối chuộc tội (prāyaścitta) được nói chính là khổ hạnh—thật vậy, đó là sự chế ngự tâm. Điều ấy được tuyên xưng là ‘prāyaścitta’, hỡi Chúa tể loài chim; chứ không chỉ là cạo đầu.

Verse 5

अनुतापयुतं भूतं तच्छणु त्वं खगेश्वर / पूर्वं न जप्तं दिव्यमन्त्रं मुकुन्द तप्तं सदा क्लेशदावानलेन

Hỡi Khageśvara, Vua loài chim, hãy lắng nghe: một hữu tình mang nặng thống hối—vì trước kia chưa từng trì tụng thần chú thiêng của Mukunda—nên mãi bị thiêu đốt bởi ngọn lửa rừng của những khổ não thế gian.

Verse 6

न वै स्मृतं हरिनामामृतं च सदा स्मृतं हरिदोषादिकं च / न तु स्मृतं हरितत्त्वामृतं च सम्यक् श्रुतं लोलवार्तादिकं च

Họ chẳng nhớ đến cam lộ của Danh Hari; trái lại cứ nhớ mãi lỗi lầm và những điều tương tự. Họ cũng chẳng nhớ đến cam lộ của chân tánh Hari; mà chỉ chăm nghe những lời đồn đãi phù phiếm và thứ chuyện như thế.

Verse 7

न पूजितं हरिपादारविन्दं सुपूजिताः पुत्रमित्रादिकाश्च / न वन्दितं हरिपादारविन्दं सुवन्दितो मित्रपादः सुघोरः

Người ta chẳng thờ phụng đôi chân sen của Hari, nhưng lại trọng đãi xa hoa con cái, bạn bè và những kẻ tương tự. Người ta chẳng cúi lạy đôi chân sen của Hari, nhưng lại cúi lạy mãnh liệt dưới chân bạn hữu—mối chấp trước ấy trở nên vô cùng đáng sợ.

Verse 8

न दृष्टं वै धूपधूम्रैरुपेतं हरेर्वक्रं कुन्तलैः संवृतं च / पुत्रादिकं लालितं वै मुकुन्द न लालितं तव वक्रं मुरारे

Quả thật, ta chưa từng chiêm ngưỡng dung nhan của Hari—bị làn khói hương che phủ, lại bị lọn tóc rủ bao quanh—nhưng ta lại vuốt ve, nâng niu con cái và những kẻ thân thuộc. Ôi Mukunda, ôi Murāri, ta đã chẳng hề nâng niu dung nhan của Ngài.

Verse 9

सुलालितं भूषणैः पुत्रमित्रं न लालितं सर्वपापापहारि / न भुक्तं वै हरिनैरवेद्यशेषं मित्रालये षड्रसान्नं च भुक्तम्

Người ta chiều chuộng con và bạn bằng trang sức cùng tiện nghi, nhưng lại chẳng nâng niu Đấng xóa sạch mọi tội lỗi. Người ta không ăn prasāda—phần thánh dư của lễ vật dâng Hari—mà lại ăn món ngon đủ sáu vị trong nhà bạn bè.

Verse 10

सुपुष्पगन्धा नार्पिता ते मुरारे समर्पिताः पुत्रमित्रादिकेभ्यः / सन्तप्तोहं पुत्रमित्रादिकेषु कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द

Ôi Murāri, ta đã không dâng lên Ngài những đóa hoa đẹp thơm; trái lại, ta dâng chính mình cho con cái, bạn bè và những kẻ khác. Bị thiêu đốt bởi luyến ái với con và bạn, bao giờ ta mới được chiêm ngưỡng dung nhan Ngài, ôi Mukunda?

Verse 11

अवैष्णवान्नैः शिग्रुशाकादिकैश्च ह्यनर्पितान्नैश्च तथाप्यसंस्कृतैः / तथाप्यभक्ष्यै रसना च दग्धा कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द

Ta đã ăn thức ăn từ kẻ không phải Vaiṣṇava, lại ăn rau như śigru, và ăn đồ chưa dâng trước (lên Chúa), cùng thức ăn chưa được thanh tịnh; thậm chí cả thứ bị cấm ăn—lưỡi ta như bị thiêu đốt. Ôi Mukunda, bao giờ ta mới được chiêm ngưỡng dung nhan Ngài?

Verse 12

अष्टाक्षरीपूजया दिव्यतीर्थैर्विष्णोः पुरा भ्रामितैः शङ्खतीर्थैः / न पावितं मच्छरीरं मुरारे कदा द्रक्ष्ये तव व क्त्रं मुकुन्द

Dẫu thờ phụng bằng thần chú tám âm (aṣṭākṣarī), dẫu hành hương đến các thánh địa nhiệm mầu—những tīrtha sinh từ ốc thiêng, nơi xưa Viṣṇu từng du hành—thân này vẫn chưa được thanh tịnh, ôi Murāri. Ôi Mukunda, bao giờ ta mới được chiêm ngưỡng dung nhan Ngài?

Verse 13

अनर्पितैर्गन्धपुष्पादिकैश्च अनर्पितैर्भूषणैर्वस्त्रजातैः / अवैष्णवानां दिग्धगन्धादिदोषैर्गात्रं दग्धं कदा ह्युद्धरिष्ये मुकुन्द

Vì hương thơm, hoa và các vật ấy chưa từng được dâng lên Ngài, vì trang sức và y phục chưa từng được hiến cúng—do lỗi của kẻ chẳng quy kính Viṣṇu, như mùi hương ô uế và những điều tương tự—thân con bị thiêu đốt. Ôi Mukunda, bao giờ Ngài mới nhấc con lên mà cứu độ?

Verse 14

दग्धौ च पादौ मम वासुदेव न गच्छन्तौ क्षेत्रपथं हरेश्च / नेत्रे च दग्धे मम सर्वदापि नालोकितं तव देव प्रतीकम्

Ôi Vāsudeva, chân con bị thiêu đốt nên không thể bước trên những nẻo hành hương thánh thiện của Hari. Mắt con cũng bị cháy; vì thế, chưa từng lúc nào con được chiêm bái thánh tượng, hình dung thần linh của Ngài.

Verse 15

दग्धौ च हस्तौ मम वासुदेव न पूजितं तव विष्णोः प्रतीकम् / मया कृतं पापजातं मुरारे कदा द्रक्ष्ये तव वक्रं मुकुन्द

Tay con cũng bị thiêu đốt, ôi Vāsudeva, vì con đã không thờ phụng thánh hiệu, thánh tượng của Viṣṇu. Con đã gây nên muôn vàn tội lỗi, ôi Murāri—bao giờ con được chiêm ngưỡng thánh nhan của Ngài, ôi Mukunda?

Verse 16

मदीयदोषान्गणयन्न पूर्ण दयां कुरु त्वं सुद्धदास्यान्मुकुन्द / यावन्ति लोमानि मदीयगात्रे संति प्रभो सर्वदोर्षर्विदूर

Ôi Mukunda, xin đừng đếm lỗi lầm của con; xin ban trọn vẹn lòng từ mẫn và cho con được phụng sự thanh tịnh. Ôi Chúa Tể, Đấng xa lìa mọi khiếm khuyết: trên thân con có bao nhiêu sợi lông, tội lỗi con cũng bấy nhiêu.

Verse 17

तावन्ति पापानि मदीयगात्रे कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द / अनन्तदेहे पतिपुत्रैर्गृहैश्च मित्रैर्धनैः पशुभृत्यादिकैश्च

Tội lỗi bấy nhiêu bám chặt ngay trên thân con—ôi Mukunda, bao giờ con được chiêm ngưỡng thánh nhan Ngài? Ôi Chúa Tể có thân hình vô tận, con đã bị trói buộc bởi chồng và con, bởi nhà cửa, bởi bạn bè, bởi của cải, bởi gia súc, kẻ hầu và những điều tương tự.

Verse 18

सुखं नाप्तं ह्यपुमात्रं मुकुन्द सेवा मुक्ता तव देवस्य विष्णोः / इतः परं पुत्रमित्रादिकं च यास्ये नाहं तव दासी भवामि

Ôi Mukunda, con chưa hề đạt được dù chỉ một chút an lạc; con đã dứt khỏi việc phụng sự Ngài—Đức Viṣṇu. Từ nay trở đi con sẽ đi theo con trai, bạn hữu và những người khác; con sẽ không còn làm tỳ nữ của Ngài nữa.

Verse 19

येये ब्रूयुः पुत्रमित्रादिकैश्च सम्यक् सुखं जायते मर्त्यलोके / तेषामास्ये मूत्रविष्ठादिकं च सम्यक् सदा पतितं चेति जाने

Những kẻ rao rằng hạnh phúc chân thật nơi cõi người phát sinh đúng đắn từ con cái, bạn bè và những điều tương tự—hãy biết rằng vào miệng họ, nước tiểu, phân uế và các thứ nhơ bẩn ấy cứ luôn luôn rơi xuống không ngừng.

Verse 20

मित्रादीनां यत्कृतं द्रव्यजातं वृथा गतं मलरूपं च जातम् / सद्वैष्णवानां यत्कृतं द्रव्यजातं हरिप्राप्तेः कारणं स्यात्सदैव

Của cải tiêu phí cho bạn bè và những kẻ tương tự là uổng công, rốt cuộc chỉ hóa thành ô uế; còn của cải dâng cúng cho các Vaiṣṇava chân chính thì luôn trở thành nhân duyên để đạt đến Hari.

Verse 21

एतादृशं तत्तु जातं मुकुन्द अलं ह्यलं तेन दुःखं च भुक्तम् / संगं दत्तात्सज्जनानां सदा त्वं विना च त्वं दुर्जनानां च संगात्

Ôi Mukunda, quả thật mọi sự đã thành ra như vậy—đủ rồi, đủ rồi! Vì sự giao du ấy mà khổ đau đã phải chịu đựng. Bởi thế, hãy luôn kết bạn với người hiền thiện, và tự mình tránh xa sự kết giao với kẻ ác.

Verse 22

संगैः सदा दुर्जनानां मुरारे गात्रं दग्धं न विरागेण युक्तम् / एतादृशाहं कां गातिं वा मुकुन्द यास्ये न जाने दयया मां च पाहि

Ôi Murāri, do thường xuyên giao du với kẻ ác mà thân tâm con như bị thiêu đốt, lại không có được tâm ly tham (vairāgya). Trong cảnh ấy, ôi Mukunda, con sẽ đi về cõi nào? Con chẳng biết—xin vì lòng từ bi mà che chở cho con nữa.

Verse 23

एतादृशो ह्यनुतापः खगेन्द्र प्रायश्चित्तं न च क्षौरादिकं च / भानोः कन्या ह्यनुतापं च कृत्वा विचारयामास हरेः सुतत्त्वम्

Hỡi Vua loài chim (Khagendra), chính sự ăn năn thống thiết ấy mới là sám hối chân thật, chứ không chỉ là những nghi thức bên ngoài như cạo tóc và các việc tương tự. Sau khi khởi lòng sám hối như vậy, ái nữ của Thần Mặt Trời đã suy niệm sâu xa về chân thực tánh của Hari (Viṣṇu).

Verse 24

सर्वोत्तमो हरिरेकः सदैव यतः पूर्णः सर्वगुणैस्ततश्च / सृष्टौ यस्माज्जयते विश्वजातमतो हरिः सर्वगुणैश्च पूर्णः

Chỉ riêng Hari là Đấng Tối Thượng đời đời, vì Ngài viên mãn, đầy đủ mọi đức tính cát tường. Bởi trong cuộc sáng tạo, toàn thể vũ trụ sinh khởi từ Ngài, nên Hari quả thật trọn vẹn và đầy đủ mọi công đức.

Verse 25

यो देवानामाद्य अकार एव यतो ब्रह्माद्या नैव पूर्णाः समस्ताः / लक्ष्मीप्रसादाच्चिरपुण्येन जातो यथायोग्यं पूर्णगुणो विरिञ्चः

Đấng ấy là âm ‘A’ nguyên sơ (akāra) giữa chư thiên; do Ngài mà ngay cả Brahmā và các thần khác cũng không thể trọn vẹn hoàn toàn. Nhờ ân phúc của Lakṣmī và công đức tích lũy lâu dài, Viriñca (Brahmā) được sinh ra, và tùy theo phần thích hợp mà được ban đủ các phẩm tính viên mãn.

Verse 26

न लक्ष्मीवद्गुणपूर्णो विरिञ्चो न विष्णुवद्गुणपूर्णा रमापि / न वायुवद्भारती चापि पूर्णा न शेषवद्वारुणी चापि पूर्णा

Viriñca (Brahmā) không viên mãn đức hạnh như Lakṣmī; và Ramā (Lakṣmī) cũng không viên mãn như Viṣṇu. Bhāratī (Sarasvatī) lại không trọn vẹn như Vāyu; và Vāruṇī cũng không trọn vẹn như Śeṣa (Ananta).

Verse 27

न वै रुद्रवत्पार्वती पूर्णरूपा ह्यन्येप्येवं नैव पूर्णाः सदैव / आलोचनामेवमेषा हि कृत्वा तपश्चक्रे यमुनायाश्च तीरे

Ngay cả Pārvatī cũng không hoàn toàn đồng nhất về hình tướng với Rudra (Śiva); cũng vậy, những vị khác nữa chẳng bao giờ trọn vẹn trong mọi thời. Suy niệm như thế, nàng đã thực hành khổ hạnh (tapas) nơi bờ sông Yamunā.

Verse 28

तदाचाहं यमुनायाश्च तीरं पार्थेन साकं मृगयां गतः खग / दृष्ट्वा च तां तत्र तपश्चरन्तीं तदाब्रुवं मत्सखायं च पार्थम्

Bấy giờ, hỡi chim thần (Garuda), ta cùng Pārtha đi săn đến bờ sông Yamunā. Thấy nàng ở đó đang hành khổ hạnh, ta liền nói với người bạn của ta là Pārtha.

Verse 29

हे पार्थ शीघ्रं व्रज कन्यासमीपं त्वं पृच्छ कस्मादत्र तपः करोषि / एवं प्रोक्तस्तत्समीपं स गत्वा पृष्ट्वा चैतत्कारणं शीघ्रमेव

“Hỡi Pārtha, hãy mau đến gần thiếu nữ ấy và hỏi vì sao nàng lại tu khổ hạnh tại đây.” Được dặn như vậy, chàng lập tức đến gần và không chậm trễ hỏi nguyên do.

Verse 30

आगत्य मामवदत्फाल्गुनोयं सर्वं वृत्तांन्तं त्वसौ मत्समीपे / ततस्त्वहं सुमुहूर्ते च तस्याः पाणिग्रहं कृतवांस्तत्र सम्यक्

Rồi Phālguna đến gặp ta và trước mặt ta kể lại trọn vẹn mọi sự. Sau đó, vào giờ lành, ta đã cử hành đúng nghi lễ nắm tay nàng (hôn phối) ngay tại nơi ấy.

Verse 31

तस्याश्च तापात्संततं मद्विचारात्प्रसन्नोहं सततं सुप्रसन्नः / पूर्णानन्दे रममाणास्य नित्यं तया च मे किं सुखंस्यात्खगेन्द्र

Nhờ sự khổ hạnh liên tục của nàng và nhờ nàng luôn chiêm niệm về Ta, Ta hằng hoan hỷ—thật luôn vô cùng hoan hỷ. Khi nàng đời đời an trú trong niềm an lạc viên mãn, còn hạnh phúc nào khác nàng có thể đạt được bằng phương tiện nào nữa, hỡi vua loài chim?

Verse 32

मया विवाहोनुग्रहार्थं हि तस्या अङ्गीकृतो न तु सौख्याय वीन्द्र / तथा वक्ष्ये लक्ष्मणायाश्च रूपं पाणिग्राहे कारणं चापि वीन्द्रा

Ta chấp nhận cuộc hôn phối ấy chỉ để ban ân và nâng đỡ nàng, chứ không vì lạc thú của riêng Ta, hỡi chúa tể loài chim. Ta cũng sẽ nói với ngươi về dung mạo của Lakṣmaṇā và cả nguyên do vì sao Ta nắm tay nàng trong lễ thành hôn, hỡi bậc tối thắng trong loài chim.

Verse 33

शृणुष्व तत्तव वक्ष्यामि गोप्यं सच्छिष्यके नास्ति गोप्यं गुरोश्च

Hãy lắng nghe: Ta sẽ nói cho con chân lý tối hậu—điều được gọi là bí mật. Với đệ tử xứng đáng thì không có gì phải giấu; và với bậc guru cũng vậy, không điều gì nên che kín.