Shloka 63

Netra–Nāsa–Mukha Cikitsā, Vraṇa/Bhasma Prayoga, Jvara–Vāta Remedies, and Protective/Uccāṭana Procedures

Devanagari script

आम्र (तस्य) मूलरसेनैव शस्त्रघातः प्रपूरितः / ढौकते शस्त्रघाताभ्यां निर्व्रणो घृपूरितः

Transliteration

āmra (tasya) mūlarasenaiva śastraghātaḥ prapūritaḥ / ḍhaukate śastraghātābhyāṃ nirvraṇo ghṛpūritaḥ

Translation

Chỉ bằng nhựa rút từ rễ cây xoài, vết chém do vũ khí được lấp đầy hoàn toàn; và dẫu lại bị những nhát vũ khí đánh trúng, người ấy vẫn trở lại gần như không còn vết thương hở, như thể vết rạch đã được đổ đầy ghee.

Word by Word

• आम्र: mango (tree)
• आम्र: Sambandha (Topic/निर्देश)
• Type: Noun
• Root: आम्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन; औषधिद्रव्यनिर्देश (contextual)

• तस्य: of that (its)
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध

• मूलरसेन: with the root-juice
• मूलरसेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मूल (प्रातिपदिक) + रस (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (मूलस्य रसः); पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय

• शस्त्रघातः: weapon-blow (wound)
• शस्त्रघातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र (प्रातिपदिक) + घात (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (शस्त्रेण घातः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रपूरितः: completely filled
• प्रपूरितः: Karta (Subject-complement/कर्तृसम्बन्धी)
• Type: Adjective
• Root: प्र + पूर् (धातु) → पूरित (कृदन्त, क्त)
• Form: उपसर्गपूर्वक क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शस्त्रघातः इति विशेषणम्

• ढौकते: approaches/comes near
• ढौकते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ढौक्/ढौकय् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• शस्त्रघाताभ्याम्: by/with (two) weapon-wounds
• शस्त्रघाताभ्याम्: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शस्त्रघात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन; करण

• निर्व्रणः: woundless/healed
• निर्व्रणः: Karta (Subject-complement/कर्तृसम्बन्धी)
• Type: Adjective
• Root: निर् + व्रण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (व्रणरहितः)

• घृपूरितः: filled with ghee
• घृपूरितः: Karta (Subject-complement/कर्तृसम्बन्धी)
• Type: Adjective
• Root: घृत/घृ (प्रातिपदिक) + पूरित (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समासः (घृतेन पूरितः); क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्

Speaker

Lord Vishnu (narrating to Garuda/Vinata-putra)

Philosophical Teaching

Concept: Timely right action (proper remedy) transforms outcomes even under repeated harm.

Vedantic Theme: Kriyā (effective means) within prakṛti: nature provides upāyas for restoration.

Application: Use mango-root sap as a wound-filling agent; prioritize measures that promote closure and prevent reopening.

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 1.177 (wound-healing formulations and applications)

Characters & Entities

• Garuda
• Vishnu

FAQs

What is the importance of repeated injury and instant repair in the Garuda Purana?

This verse highlights a key feature of naraka descriptions: beings suffer repeated blows, yet the body is restored so the karmic consequence can be experienced continuously without “ending” through death.

How does this verse explain the path of the soul after death?

In the Garuda Purana’s after-death narrative, the subtle-supported body undergoes consequences in Yama’s domains; the verse depicts a mechanism of ongoing retribution where wounds close up and the suffering continues.

Practical application of this wisdom today?

Treat it as a warning against violence and harmful actions: cultivate ahiṃsā, restraint, and dharma, and support traditional death-rites and charity as reminders to live ethically and reduce harmful karma.