Shloka 10

Treatment of Nāḍī-vraṇa, Bhagandara, Upadaṃśa, Fractures, Kuṣṭha/Śvitra, Āmlapitta, ENT–Eye Disorders, and Bleeding Conditions

माषं मांसं तथा सर्पिः क्षीरं यूषः सतीजलः / बृंहणं चान्नपानं स्यात्प्रदेयं भग्नरोगिणे

māṣaṃ māṃsaṃ tathā sarpiḥ kṣīraṃ yūṣaḥ satījalaḥ / bṛṃhaṇaṃ cānnapānaṃ syātpradeyaṃ bhagnarogiṇe

Đậu đen (māṣa), thịt, bơ ghee, sữa, canh, và nước lành—những thức ăn, thức uống bồi bổ như vậy nên ban cho người đang chịu gãy xương.

माषम्black gram (māṣa)
माषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मांसम्meat
मांसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तथाalso, likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/प्रकारवाचक)
सर्पिःghee
सर्पिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्पिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
यूषःbroth, soup
यूषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयूष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सती-जलःpure/wholesome water
सती-जलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसती (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (‘सती जलः’ = wholesome/pure water)
बृंहणम्nourishing (therapy/diet)
बृंहणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबृंह् (धातु) → बृंहण (प्रातिपदिक/भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
अन्न-पानम्food and drink
अन्न-पानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक) + पान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्व (‘food and drink’)
स्यात्should be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
प्रदेयम्to be given
प्रदेयम्:
Kriya (Predicative necessity/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र-दा (धातु) → प्रदेय (कृदन्त, यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (‘to be given’)
भग्न-रोगिणेto the fracture-patient
भग्न-रोगिणे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभग्न (कृदन्त) + रोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘भग्नस्य रोगी’ = patient with fracture)

Lord Vishnu (teaching Garuda/Vinata-putra)

Concept: Proper sustenance is part of righteous caregiving and bodily maintenance.

Vedantic Theme: Śarīra-dhāraṇa (support of the body) as enabling dharma and sādhanā.

Application: Provide br̥ṃhaṇa (building) diet—protein/fat-rich and strengthening foods—tailored to the patient’s digestion and medical advice.

Primary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.171: br̥ṃhaṇa āhāra for bhagna-rogi (fracture patient)

V
Vishnu
G
Garuda

FAQs

The verse emphasizes bṛṃhaṇa—building and strengthening nutrition—as essential support for recovery in bone injury, highlighting diet as part of righteous care.

It does not describe afterlife doctrine; it illustrates Garuda Purana’s broader scope where dharma includes practical guidance for sustaining health and aiding recovery.

Prioritize protein- and calorie-adequate nutrition during healing (as medically appropriate), using the verse as a traditional parallel to restorative dietary principles.