Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 50
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
देहाभिमाने गलिते विज्ञाते परमात्मनि / यत्रयत्र मनो याति तत्रतत्र समाधयः
Transliteration
dehābhimāne galite vijñāte paramātmani / yatrayatra mano yāti tatratatra samādhayaḥ
Translation
Khi ngã chấp nơi thân đã tan, và đã chứng tri Paramātman, thì tâm đi đến đâu, nơi đó liền là định (samādhi).
Word by Word
देहाभिमानेin body-identification
देहाभिमाने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeha-abhimāna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (देहे अभिमानः)
गलितेwhen (it has) fallen away
गलिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Root√गल् (धातु) → galita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
विज्ञातेwhen (it is) realized/known
विज्ञाते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvi-√ज्ञा (धातु) → vijñāta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
परमात्मनिin the Supreme Self
परमात्मनि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootparama-ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः (“supreme Self”)
यत्रwhere
यत्र:
Sambandha (सम्बन्धः/देश)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (where)
यत्रwherever
यत्र:
Sambandha (सम्बन्धः/देश)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for distributive sense)
मनःthe mind
मनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यातिgoes
याति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Sambandha (सम्बन्धः/देश)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
तत्रthere (in each case)
तत्र:
Sambandha (सम्बन्धः/देश)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (distributive: “in each such place”)
समाधयःsamādhis/absorptions
समाधयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsamādhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन