Shloka 5
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
तदा देवा महेन्द्राद्याः सन्तोषं बहु भेजिरे / अथ कामेश्वरस्यापि ललितायाश्च शोभनम् / नित्योपभोगसर्वार्थं मन्दिरं कर्तुमुत्सुकाः
Transliteration
tadā devā mahendrādyāḥ santoṣaṃ bahu bhejire / atha kāmeśvarasyāpi lalitāyāśca śobhanam / nityopabhogasarvārthaṃ mandiraṃ kartumutsukāḥ
Translation
Bấy giờ chư thiên, đứng đầu là Đế Thích, vô cùng hoan hỷ. Rồi họ khởi tâm dựng một cung điện mỹ lệ cho Kameshvara và Nữ thần Lalita, để làm nơi thọ dụng thường hằng, đầy đủ mọi công năng.
Word by Word
तदाthen
तदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन
महेन्द्राद्याः(those) beginning with Indra
महेन्द्राद्याः:
Karta (कर्ता) (apposition to देवाः)
TypeNoun
Rootमहेन्द्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; आदितत्पुरुष—‘महेन्द्रः आदिः येषाम्’ (beginning with Mahendra/Indra)
सन्तोषम्contentment, satisfaction
सन्तोषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसन्तोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
बहुgreatly, much
बहु:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहु (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्ययप्रयोग (adverbial use of adjective)
भेजिरेthey attained/experienced
भेजिरे:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट् (perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
अथthen, thereafter
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुबन्ध/क्रमसूचक (conjunctive particle)
कामेश्वरस्यof Kāmeśvara
कामेश्वरस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकामेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (kāma + īśvara)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षा (particle: also/even)
ललितायाःof Lalitā
ललितायाः:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
शोभनम्a splendid (thing)
शोभनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘शोभनम्’ = शोभा/उचितं वस्तु (a fine/beautiful thing)
नित्योपभोगसर्वार्थम्for all purposes of constant enjoyment
नित्योपभोगसर्वार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeAdjective
Rootनित्य + उपभोग + सर्व + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (purpose/qualification): ‘नित्योपभोगाय सर्वार्थम्’ (for all purposes of constant enjoyment)
मन्दिरम्a palace/temple
मन्दिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
कर्तुम्to make
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), कर्तुम् = ‘to do/make’
उत्सुकाःeager
उत्सुकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्सुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन; विशेषण (qualifier of देवाः)