Shloka 28
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
कुटिलाक्ष उवाच देव त्वदाज्ञया दत्तं सैन्यं नगररक्षणे / दुर्मदः प्रेषितः पूर्वं दुष्टां तां ललितां प्रति
Transliteration
kuṭilākṣa uvāca deva tvadājñayā dattaṃ sainyaṃ nagararakṣaṇe / durmadaḥ preṣitaḥ pūrvaṃ duṣṭāṃ tāṃ lalitāṃ prati
Translation
Kuṭilākṣa thưa: “Muôn tâu Thần Chủ, theo thánh lệnh của Ngài, quân đội đã được ban để giữ gìn thành trì. Trước đó, Durmada đã được sai đi đối đầu với nàng Lalitā hung ác ấy.”
Word by Word
कुटिलाक्षःKuṭilākṣa
कुटिलाक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुटिलाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; समासः—कुटिलः अक्षः यस्य सः (कर्मधारय-प्रायः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
देवO lord
देव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
त्वत्-आज्ञयाby your command
त्वत्-आज्ञया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootत्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (आज्ञा), तृतीया (3rd case/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—त्वतः आज्ञा (your command)
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to सैन्यम्)
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
नगर-रक्षणेin/for the protection of the city
नगर-रक्षणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक) + रक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—नगरस्य रक्षणम्
दुर्मदःDurmada
दुर्मदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्मद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—दुः + मदः (ill-pride)
प्रेषितःsent
प्रेषितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-इष् (धातु) → प्रेषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (to दुर्मदः)
पूर्वम्earlier/beforehand
पूर्वम्:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
दुष्टाम्wicked
दुष्टाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to ललिताम्)
ताम्that (her)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
ललिताम्Lalitā
ललिताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रतिtowards/against
प्रति:
Sampradana/Pratiyogi (सम्प्रदान/प्रत्ययोगि)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/निपात (preposition-like), ‘towards/against’ अर्थे