Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga

Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes

ऋषय ऊचुः वैराजास्ते यदाहारा यत्सत्त्वाश्च यदाश्रयाः / तिष्ठन्ति चैव यत्कालं तन्नो ब्रूहि यथातथम्

ṛṣaya ūcuḥ vairājāste yadāhārā yatsattvāśca yadāśrayāḥ / tiṣṭhanti caiva yatkālaṃ tanno brūhi yathātatham

Các hiền triết thưa: “Những Vairāja ấy dùng gì làm thực dưỡng, bản tính (sattva) ra sao, nương tựa vào đâu? Họ trụ được bao lâu—xin nói cho chúng tôi đúng như thật.”

ṛṣayaḥthe sages
ṛṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
vairājāḥthe Vairājas
vairājāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvairāja (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
yat-āhārāḥwhose food is (what?)
yat-āhārāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + āhāra (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi (बहुव्रीहि) ‘yeṣām āhāraḥ (saḥ)’; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
yat-sattvāḥwhose nature/being is (what?)
yat-sattvāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + sattva (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi (बहुव्रीहि) ‘yeṣāṃ sattvam’; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक)
yat-āśrayāḥwhose support/refuge is (what?)
yat-āśrayāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + āśraya (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi (बहुव्रीहि) ‘yeṣām āśrayaḥ’; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
tiṣṭhantiremain/stand
tiṣṭhanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (निश्चय/अवधारण)
yat-kālamfor what duration/how long
yat-kālam:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva (अव्ययीभाव) used adverbially: ‘yāvat kālam’; Accusative used as adverb (कालाधिकरणार्थे द्वितीया)
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
naḥto us/for us
naḥ:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन); enclitic pronoun
brūhitell
brūhi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd Person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन)
yathā-tathamas it truly is
yathā-tatham:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā + tathā (अव्यय)
FormDvandva-like fixed pair (इतरेतर-द्वन्द्ववत्), indeclinable adverbial usage