Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 16
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
दश चैव तथाहानि दिव्यो ह्येष विधिः स्मृतः / त्रीणि वर्षशतान्येव षष्टिवर्षाणि यानि तु / दिव्यः संवत्सरो ह्येष मानुषेण प्रकीर्त्तितः
Transliteration
daśa caiva tathāhāni divyo hyeṣa vidhiḥ smṛtaḥ / trīṇi varṣaśatānyeva ṣaṣṭivarṣāṇi yāni tu / divyaḥ saṃvatsaro hyeṣa mānuṣeṇa prakīrttitaḥ
Translation
Như vậy mười (ngày) thiêng—đó là phép tắc thiêng được ghi nhớ. Và ba trăm sáu mươi năm của loài người được nói là một năm thiêng (saṃvatsara).
Word by Word
दशten
दश:
विशेषण (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदश (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्दः; used adjectivally ‘ten’
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
एवindeed, just
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle
तथाthus, likewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb ‘thus/so’
अहानिdays
अहानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
दिव्यःdivine
दिव्यः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; qualifying विधिः
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; particle (reason/emphasis)
एषःthis
एषः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
विधिःrule, ordinance
विधिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
स्मृतःis remembered/declared
स्मृतः:
क्रिया (Predicative verbal/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; predicative
त्रीणिthree
त्रीणि:
विशेषण (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; numeral adjective
वर्ष-शतानिhundreds of years
वर्ष-शतानि:
कर्म/परिमाण (Measure-object/परिमाण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वर्षाणां शतानि)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle
षष्टि-वर्षाणिsixty years
षष्टि-वर्षाणि:
परिमाण (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootषष्टि (संख्याशब्द-प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; द्विगु-समास (षष्टिः वर्षाणि)
यानिwhich
यानि:
सम्बन्ध (Relative connector/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; ‘(those) which’
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
दिव्यःdivine
दिव्यः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; qualifying संवत्सरः
संवत्सरःyear
संवत्सरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; particle
एषःthis
एषः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
मानुषेणby human (reckoning)
मानुषेण:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; instrumental ‘by/with a human (reckoning)’
प्रकीर्तितःis proclaimed/defined
प्रकीर्तितः:
क्रिया (Predicative verbal/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; predicative ‘is proclaimed’