Shloka 15
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
त्रिंशद्यानि तु वर्षाणि दिप्यो मासस्तु स स्मृतः / यन्मानुषं शतं विद्धि दिव्या मासास्त्रयस्तु ते
Transliteration
triṃśadyāni tu varṣāṇi dipyo māsastu sa smṛtaḥ / yanmānuṣaṃ śataṃ viddhi divyā māsāstrayastu te
Translation
Ba mươi năm được nhớ là một tháng thiêng. Hãy biết rằng một trăm năm của loài người bằng ba tháng thiêng.
Word by Word
त्रिंशत्thirty
त्रिंशत्:
विशेषण (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रिंशत् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; here used adjectivally ‘thirty’ (governing plural)
यानिdays
यानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; ‘days’ (from य/यन् ‘going’, used as day-count term)
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle (contrast/emphasis)
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
सम्बन्ध/परिमाण (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
दिव्यःdivine
दिव्यः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; qualifying मासः
मासःmonth
मासः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
सःthat (it)
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
स्मृतःis called/considered
स्मृतः:
क्रिया (Predicative verbal/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; predicative ‘is remembered/called’
यत्which
यत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; relative ‘which’
मानुषम्human
मानुषम्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; qualifying शतम्
शतम्a hundred
शतम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशत (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘a hundred’
विद्धिknow (you)
विद्धि:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
दिव्याःdivine
दिव्याः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; qualifying मासाः
मासाःmonths
मासाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
त्रयःthree
त्रयः:
विशेषण (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; numeral adjective
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
तेthey/those
ते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘they/those’