Shloka 7
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
व्युष्टायां तु रजन्यां वै ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः / अव्याकृतमिदं त्वासीन्नैशेन तमसावृतम्
Transliteration
vyuṣṭāyāṃ tu rajanyāṃ vai brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ / avyākṛtamidaṃ tvāsīnnaiśena tamasāvṛtam
Translation
Khi đêm đã qua, vào thời của Phạm Thiên sinh khởi trong trạng thái vô hiển, toàn thể này còn chưa phân định, bị màn tối của đêm bao phủ.
Word by Word
vyuṣṭāyāmin the dawned (night)
vyuṣṭāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvyuṣṭā (कृदन्त/प्रातिपदिक; √vas/√uṣ्-व्युष् ‘to dawn’ से निष्पन्न)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (sg.); भूतकृदन्त-रूप ‘व्युष्ट’ (dawned) का स्त्रीलिङ्ग रूप
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चयार्थ-भेदक (particle: ‘but/indeed’)
rajanyāmin the night
rajanyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrajanī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (sg.)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
brahmaṇaḥof Brahmā/Brahman
brahmaṇaḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (sg.)
avyakta-janmanaḥwhose birth/origin is unmanifest
avyakta-janmanaḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootavyakta (प्रातिपदिक) + janman (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (Tatpurusha): ‘अव्यक्तं जन्म यस्य’/‘अव्यक्तं जन्म’ (determinative); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव, षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (sg.); विशेषणम् ब्रह्मणः
avyākṛtamundifferentiated
avyākṛtam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roota-vyākṛta (कृदन्त/प्रातिपदिक; √kṛ ‘to make’ उपसर्ग वि-आ-; ‘vyākṛta’ past participle)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (sg.); भूतकृदन्त (PPP) ‘not differentiated/undeveloped’
idamthis (universe)
idam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (sg.); सर्वनाम
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
āsītwas
āsīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस् धातु)
Formलङ् लकार (Imperfect/past), प्रथम पुरुष (3rd), एकवचन (sg.); परस्मैपद
naiśenaby nocturnal (darkness)
naiśena:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootnaiśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (n./m.), तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (sg.); ‘nightly/dark’
tamasāby darkness
tamasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottamas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (sg.)
āvṛtamcovered
āvṛtam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootā-vṛta (कृदन्त/प्रातिपदिक; √vṛ ‘to cover’ से PPP)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (sg.); भूतकृदन्त (PPP)