Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 51
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
उत्तरेषु तु धर्मज्ञाद्वीपेषु शृणुत प्रजाः / यथाश्रुतं यथान्यायं ब्रुवतो मे निबोधत
Transliteration
uttareṣu tu dharmajñādvīpeṣu śṛṇuta prajāḥ / yathāśrutaṃ yathānyāyaṃ bruvato me nibodhata
Translation
Hỡi bậc am tường Dharma, hãy nghe về các hải đảo phương bắc, hỡi muôn dân. Ta nói đúng như đã nghe và theo lẽ công chính; hãy chú tâm thấu hiểu lời ta.
Word by Word
उत्तरेषुin the northern
उत्तरेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; ‘in the northern (ones)’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
धर्मज्ञdharma-knowing/righteous
धर्मज्ञ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्मज्ञ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (धर्मं जानाति इति); पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘in the dharma-knowing’ (qualifying द्वीपेषु)
द्वीपेषुin the islands
द्वीपेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
शृणुतlisten
शृणुत:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन, परस्मैपद
प्रजाःO people/subjects
प्रजाः:
Sambodhana (सम्बोधन/Addressed)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (manner) ‘as/according to’
श्रुतम्what has been heard
श्रुतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootश्रुत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Form√श्रु + क्त (past participle used substantively); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक ‘as’
अन्यायम्properly/according to justice
अन्यायम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअन्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘according to rule/justice’ (here: ‘as is proper’)
ब्रुवतःof (me) speaking
ब्रुवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘of me who am speaking’
मेmy/of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
निबोधतunderstand/know
निबोधत:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootनि-√बुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद