Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 24
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
आयुर्वेदं भरद्वाजात्प्राप्येह सभिषक्क्रियम् / तमष्टधा पुनर्व्यस्य शिष्येभ्यः प्रत्यपादयत्
Transliteration
āyurvedaṃ bharadvājātprāpyeha sabhiṣakkriyam / tamaṣṭadhā punarvyasya śiṣyebhyaḥ pratyapādayat
Translation
Sau khi thọ nhận Ayurveda cùng các phép trị liệu từ Bharadvaja, ngài lại sắp xếp thành tám ngành và truyền dạy cho các đệ tử.
Word by Word
आयुर्वेदम्Ayurveda
आयुर्वेदम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootआयुस्+वेद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (आयुषः वेदः), पुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
भरद्वाजात्from Bharadvaja
भरद्वाजात्:
अपादान (Source/अपादानकारक)
TypeNoun
Rootभरद्वाज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootप्र+आप् (धातु) → प्राप्य (कृदन्त, ल्यप्/gerund)
Formअव्ययीभाव-स्वरूप कृदन्त (Gerund/ल्यप्), क्रियाविशेषण (absolutive)
इहhere
इह:
देशाधिकरण (Place adjunct)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
स-भिषक्-क्रियम्with medical practice/clinical procedure
स-भिषक्-क्रियम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + भिषक् (प्रातिपदिक) + क्रिय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (सहित/स- उपपद: भिषकां क्रिया यस्मिन्/यत्), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आयुर्वेदम् इति विशेषणम्
तम्that (Ayurveda)
तम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अष्टधाeightfold
अष्टधा:
प्रकार (Manner adjunct)
TypeIndeclinable
Rootअष्टधा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb: ‘in eight ways’)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb)
व्यस्यhaving divided/arranged
व्यस्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootवि+अस्/अस्य (धातु) → व्यस्य (कृदन्त, ल्यप्/gerund; from वि+अस् ‘to throw/arrange’, sense ‘to divide/arrange’)
Formअव्ययीभाव-स्वरूप कृदन्त (Gerund/ल्यप्), क्रियाविशेषण
शिष्येभ्यःto the disciples
शिष्येभ्यः:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदानकारक)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), बहुवचन (Plural)
प्रत्यपादयत्he taught/handed down
प्रत्यपादयत्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootप्रति+अप+दा (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्