Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 10
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
सूत उवाच धन्वन्तरेः संभवो ऽयं श्रूयतामिह वै द्विजाः / स संभूतः समुद्रान्ते मथ्यमाने ऽमृते पुरा
Transliteration
sūta uvāca dhanvantareḥ saṃbhavo 'yaṃ śrūyatāmiha vai dvijāḥ / sa saṃbhūtaḥ samudrānte mathyamāne 'mṛte purā
Translation
Suta nói: Hỡi các bậc dvija, hãy nghe về sự xuất hiện của Dhanvantari. Thuở xưa, khi biển cả bị khuấy đảo để tìm cam lộ, Ngài đã hiện ra từ đại dương.
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (आख्यात/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd person singular
धन्वन्तरेःof Dhanvantari
धन्वन्तरेः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootधन्वन्तरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive singular
सम्भवःorigin, birth
सम्भवः:
कर्ता (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootसम् + भू (धातु)
Formकृदन्त-प्रातिपदिक: भावे घञ्/अ (सम्भव); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
अयम्this
अयम्:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
श्रूयताम्let it be heard
श्रूयताम्:
क्रिया (आख्यात/Verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd person singular; passive/impersonal sense: 'let it be heard'
इहhere
इह:
अधिकरण (अव्यय/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (अव्यय/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/उपपादक (emphatic particle)
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
सम्बोधन (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formसमास: द्वि + ज (कर्मधारय/उपपद); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), बहुवचन; Vocative plural
सःhe
सः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
सम्भूतःarisen, produced
सम्भूतः:
कर्ता (कर्ता/Subject predicate)
TypeVerb
Rootसम् + भू (धातु)
Formकृदन्त: भूतकृदन्त/क्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समुद्रान्तेat the ocean’s end/shore
समुद्रान्ते:
अधिकरण (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootसमुद्रान्त (प्रातिपदिक)
Formसमास: समुद्र + अन्त (षष्ठी-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular
मथ्यमानेwhile (it was) being churned
मथ्यमाने:
अधिकरण (सप्तमी-सम्बन्ध/Locative absolute-like)
TypeVerb
Rootमथ् (धातु)
Formकृदन्त: शानच् (present passive participle/आत्मनेपदी); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular agreeing with (समुद्रे/अमृते) implied
अमृतेin/with the nectar
अमृते:
अधिकरण (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular
पुराformerly, long ago
पुरा:
सम्बन्ध (अव्यय/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)