Shloka 44
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
बुध इत्यकरोन्नाम तस्य पुत्रस्य धीमतः / प्रतिघस्रं च गगने समभ्युत्तिष्ठते बुधः
Transliteration
budha ityakaronnāma tasya putrasya dhīmataḥ / pratighasraṃ ca gagane samabhyuttiṣṭhate budhaḥ
Translation
Ngài đặt tên cho người con trí tuệ ấy là “Budha”. Và Budha mỗi ngày đều hiện lên giữa trời cao.
Word by Word
budhaḥBudha
budhaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper noun)
itithus
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थ-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formइति-प्रयोग (quotative particle)
akarotmade/gave
akarot:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
nāmathe name
nāma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; ‘name’
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (Genitive), एकवचन
putrasyaof the son
putrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
dhīmataḥof the intelligent one
dhīmataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhīmat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; विशेषण (qualifying putrasya)
pratighasramdaily
pratighasram:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpratighasra (अव्ययभावे)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: ‘every day/daily’)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
gaganein the sky
gagane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgagana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
samabhyuttiṣṭhaterises/stands forth
samabhyuttiṣṭhate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-abhi-ut-sthā (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
budhaḥBudha (Mercury)
budhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन