Shloka 13
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
क्षणं स्थित्वा भृशं धावन्परशुं मूर्ध्न्यपतयात् / शिखामारभ्य पादान्तं पुथ्कराक्षं द्विधाकरोत्
Transliteration
kṣaṇaṃ sthitvā bhṛśaṃ dhāvanparaśuṃ mūrdhnyapatayāt / śikhāmārabhya pādāntaṃ puthkarākṣaṃ dvidhākarot
Translation
Đứng lại một chút, rồi chạy thật nhanh, ngài giáng chiếc rìu xuống đầu hắn. Từ búi tóc đến chân, ngài chẻ đôi Pushkaraksha.
Word by Word
kṣaṇamfor a moment
kṣaṇam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाणार्थे अव्ययीभाववत् (for a moment)
sthitvāhaving stood
sthitvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√sthā (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formकृदन्त, क्त्वान्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having stood)
bhṛśamviolently
bhṛśam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśa (अव्यय)
Formअव्यय; तीव्रतावाचक
dhāvanrunning
dhāvan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√dhāv (धातु) + शतृ
Formकृदन्त, वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त, प्रथमा एकवचन पुंलिङ्ग; सहक्रिया (running)
paraśumthe axe
paraśum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparaśu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
mūrdhnion the head
mūrdhni:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
apatayātbrought down / struck
apatayāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootapa-√pat (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative sense possible by context (made fall/struck down)
śikhāmthe topknot
śikhām:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootśikhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ārabhyastarting from
ārabhya:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootā-√rabh (धातु) + ल्यप् (absolutive)
Formअव्यय (ल्यपन्त-क्रियाविशेषण); आरम्भार्थक (starting from)
pāda-antamup to the feet-end
pāda-antam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāda + anta (प्रातिपदिक); समास
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (up to the end of the feet)
puṣkarākṣamPuṣkarākṣa
puṣkarākṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpuṣkarākṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
dvidhāinto two
dvidhā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdvidhā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (in two parts)
akarotmade/did
akarot:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद