Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 9
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
विललाप च सात्यर्थं धरणीधूलिधूसरा / अश्रुपूर्ममुखी दीना पतिता शोकसागरे
Transliteration
vilalāpa ca sātyarthaṃ dharaṇīdhūlidhūsarā / aśrupūrmamukhī dīnā patitā śokasāgare
Translation
Nàng phủ bụi đất, mặt đẫm lệ, khốn khổ như rơi vào biển sầu, và than khóc thảm thiết vô cùng.
Word by Word
विललापlamented
विललाप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-लप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (Conjunction)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
अत्यर्थम्exceedingly
अत्यर्थम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formअव्यय, अतिशयार्थक क्रियाविशेषण (Intensifying adverb: exceedingly)
धरणी-धूलि-धूसराgreyed with earth-dust
धरणी-धूलि-धूसरा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधरणी (प्रातिपदिक) + धूलि (प्रातिपदिक) + धूसर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha: 'grey with dust of the earth'), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular) — agreeing with सा
अश्रु-पूर्ण-मुखीwith a face full of tears
अश्रु-पूर्ण-मुखी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअश्रु (प्रातिपदिक) + पूर्ण (कृदन्त/प्रातिपदिक) + मुखी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha: 'face full of tears'), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular) — agreeing with सा
दीनाwretched, miserable
दीना:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदीन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular) — agreeing with सा
पतिताfallen
पतिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past active/intransitive participle), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular) — agreeing with सा
शोक-सागरेin the ocean of grief
शोक-सागरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha: 'ocean of grief'), पुल्लिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular)