Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 73

Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)

एकविंशतिवारं हि भृशं दुःखपरीतया / त्रिः सप्तकृत्वो निःक्षत्रां करिष्ये पृथिवीमिमाम्

ekaviṃśativāraṃ hi bhṛśaṃ duḥkhaparītayā / triḥ saptakṛtvo niḥkṣatrāṃ kariṣye pṛthivīmimām

...hai mươi mốt lần, trong cơn đau khổ tột cùng. Ta sẽ làm cho trái đất này sạch bóng dòng dõi Kshatriya hai mươi mốt lần.'

eka-viṃśati-vāramtwenty-one times
eka-viṃśati-vāram:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rooteka (प्रातिपदिक) + viṃśati (प्रातिपदिक) + vāra (प्रातिपदिक)
FormNumerical compound used adverbially (द्विगु-समास; अव्ययीभाववत् प्रयोग), Accusative singular in sense of frequency ‘for 21 times’
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis/causal nuance
bhṛśamgreatly, intensely
bhṛśam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
FormAdverb (तीव्रतावाचक अव्यय)
duḥkha-parītayāby one overwhelmed with sorrow
duḥkha-parītayā:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeAdjective
Rootduḥkha (प्रातिपदिक) + parīta (प्रातिपदिक/कृदन्त)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (तृतीया), Singular (एकवचन); tatpuruṣa ‘duḥkhena parītā’ (overwhelmed by sorrow)
triḥthrice
triḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottriḥ (अव्यय)
FormNumeral adverb (संख्यावाचक अव्यय)
sapta-kṛtvaḥseven times
sapta-kṛtvaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsapta (प्रातिपदिक) + kṛtvas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormFrequency adverb (कृत्वस्-प्रयोग), dvigu ‘seven times’
niḥ-kṣatrāmdevoid of kṣatriyas
niḥ-kṣatrām:
Karma (कर्म) (object-complement to ‘pṛthivīm’)
TypeAdjective
Rootnis (उपसर्ग) + kṣatra (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन); tatpuruṣa with privative sense ‘kṣatra-rahitām’
kariṣyeI shall make
kariṣye:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
FormLuṭ (लृट्, simple future), Ātmanepada (आत्मनेपद), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन)
pṛthivīmthe earth
pṛthivīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
imāmthis
imām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन); agrees with ‘pṛthivīm’