Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 67
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
तस्माद्रत्नंसुवर्णं वा मूल्यमुक्त्वा यथोचितम् / आदाय गोरत्नभूतां धेनुं मे दातुमर्हसि
Transliteration
tasmādratnaṃsuvarṇaṃ vā mūlyamuktvā yathocitam / ādāya goratnabhūtāṃ dhenuṃ me dātumarhasi
Translation
Vì vậy, xin nhận giá xứng đáng—châu báu hay vàng—rồi trao cho ta con bò quý như bảo châu ấy.
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु) / discourse cause
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (ablatival adverbial) from Ablative; 'therefore/from that'
रत्नम्a jewel
रत्नम्:
Karma (कर्म) (object of ādāya)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
Karma (कर्म) (alternative object)
TypeNoun
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प (disjunctive particle)
मूल्यम्price/value
मूल्यम्:
Karma (कर्म) (object of उक्त्वा/declaring)
TypeNoun
Rootमूल्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
उक्त्वाhaving stated
उक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), indeclinable gerund
यथा-उचितम्appropriately
यथा-उचितम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + उचित (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव समास; adverbial accusative neuter singular in form; 'as is proper'
आदायhaving taken
आदाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-दा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/ल्यप्), indeclinable gerund
गो-रत्नभूताम्the cow that is (like) a jewel
गो-रत्नभूताम्:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootगो-रत्न-भूत (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; विशेषण of धेनुम्; समास: गो ('cow') + रत्नभूता ('being a jewel')
धेनुम्cow
धेनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
मेto me / my
मे:
Sampradāna (सम्प्रदान) / beneficiary (to me)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th/षष्ठी), Singular; enclitic pronoun
दातुम्to give
दातुम्:
Prayojana (प्रयोजन) / complement of अर्हसि
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formतुमुन् (infinitive), indeclinable verbal noun
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular); परस्मैपद