Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 19
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
सर्वर्त्तुकप्रवरसौरभवायुमन्दमन्दप्रचारिभर्त्सितधर्मकालम् / इत्थ सुरासुरमनोरमभोगसंपद्विस्पष्टमानविभवं नगरं नरेद्र
Transliteration
sarvarttukapravarasaurabhavāyumandamandapracāribhartsitadharmakālam / ittha surāsuramanoramabhogasaṃpadvispaṣṭamānavibhavaṃ nagaraṃ naredra
Translation
Trong thành ấy, gió thơm thượng hạng của mọi mùa thổi nhè nhẹ; như thể cả thời của Dharma cũng bị quở trách nơi đó. Hỡi narenđra, uy vinh của đô thành hiện rõ nhờ phú quý hưởng lạc làm say mê cả chư thiên lẫn a-tu-la.
Word by Word
सर्वर्तुक-प्रवर-सौरभ-वायु-मन्द-मन्द-प्रचारी-भर्त्सित-धर्म-कालम्(city) whose dharma-times are reproached by the gentle, fragrant breezes moving softly in all seasons
सर्वर्तुक-प्रवर-सौरभ-वायु-मन्द-मन्द-प्रचारी-भर्त्सित-धर्म-कालम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व-ऋतु + प्रवर + सौरभ + वायु + मन्द + मन्द + प्रचारी + भर्त्सित (√भर्त्स्, क्त-प्रत्यय) + धर्म + काल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (नगरम् इति विशेष्यस्य)
इत्थthus
इत्थ:
Sambandha/Prakaraṇa (प्रकार/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइत्थ (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'thus/in this manner')
सुर-असुर-मनोरम-भोग-संपत्-विस्पष्ट-मान-विभवम्(city) whose manifest splendor is clearly evident in the delightful enjoyments and prosperity of gods and asuras
सुर-असुर-मनोरम-भोग-संपत्-विस्पष्ट-मान-विभवम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसुर + असुर + मनोरम + भोग + संपत् + विस्पष्ट + मान + विभव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (नगरम्)
नगरम्city
नगरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नर-इन्द्रO king (lord of men)
नर-इन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (8th/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुषः (नराणाम् इन्द्रः)