Shloka 20

सौभाग्यभोगममितं मुनिहोमधेनुः सद्यो विधाय विनिवेदयदाशु तस्मै / ज्ञात्वा ततो मुनिवरो द्विजहोमधेन्वा संपादितं नरपते रुचिरातिथेयम्

saubhāgyabhogamamitaṃ munihomadhenuḥ sadyo vidhāya vinivedayadāśu tasmai / jñātvā tato munivaro dvijahomadhenvā saṃpāditaṃ narapate rucirātitheyam

Homa-dhenu của vị hiền triết lập tức tạo nên phúc lộc và hưởng thụ vô lượng, rồi mau chóng dâng trình lên người ấy. Khi ấy, bậc thánh hiền biết rằng nhờ homa-dhenu của các dvija, lễ tiếp đãi trang nhã dành cho nhà vua đã được sắp đặt xong.

सौभाग्य-भोगम्enjoyment of good fortune
सौभाग्य-भोगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसौभाग्य + भोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (सौभाग्यस्य भोगः)
अमितम्immeasurable
अमितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअमित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (भोगम्)
मुनि-होम-धेनुःthe sage’s sacrificial cow
मुनि-होम-धेनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि + होम + धेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (मुनेः होमधेनुः)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (adverb: immediately)
विधायhaving arranged/made
विधाय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√धा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकाले कृत्य (having done/made)
विनिवेदयत्presented (it) / reported
विनिवेदयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√विद्/√वेद् (धातु) + नि + वि (causative sense in usage: 'to inform/present')
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमा-पुरुष, एकवचन; causative/denominative usage: 'presented/informed'
आशुquickly
आशु:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय; शीघ्रार्थक (quickly)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (contextual), चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
ज्ञात्वाhaving learned
ज्ञात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकाले कृत्य (having known)
ततःthen
ततः:
Kāla/Apādāna (काल/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानार्थक (then/from there)
मुनि-वरःthe excellent sage
मुनि-वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (श्रेष्ठः मुनिः)
द्विज-होम-धेन्वाby means of the brahmin’s sacrificial cow
द्विज-होम-धेन्वा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootद्विज + होम + धेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुषः (द्विजस्य होमधेनुः)
संपादितम्prepared/arranged
संपादितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootसम् + √पद्/√पाद् (धातु)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (आतिथेयम् इति विशेष्यस्य)
नरपतेO king
नरपते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनरपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति, एकवचन
रुचिर-आतिथेयम्a delightful hospitality/guest-offering
रुचिर-आतिथेयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरुचिर + आतिथेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (रुचिरम् आतिथेयम्)