Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 86
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
रामो ऽपि हत्वा दितिजानभ्यनुज्ञाप्य चामरान् / स्वमाश्रमं समापेदे तपस्यासक्तमानसः
Transliteration
rāmo 'pi hatvā ditijānabhyanujñāpya cāmarān / svamāśramaṃ samāpede tapasyāsaktamānasaḥ
Translation
Rama cũng vậy: sau khi diệt các Ditija và tiễn chư thiên, với tâm chuyên chú vào khổ hạnh, Ngài trở về đạo tràng ẩn tu của mình.
Word by Word
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (1st), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
अपिalso
अपि:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (particle: also/even)
हत्वाhaving slain
हत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having slain’
दितिजान्the sons of Diti (demons)
दितिजान्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootदितिज (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (2nd), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
अभ्यनुज्ञाप्यhaving given permission
अभ्यनुज्ञाप्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअभि+अनु+√ज्ञा (धातु) (णिच् causative)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund) of causative: ‘having granted leave/permission’
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अमरान्the immortals (gods)
अमरान्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (2nd), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
स्वम्his own
स्वम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (2nd), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-रूप (agreeing with ‘आश्रमम्’ as neuter)
आश्रमम्hermitage
आश्रमम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
समापेदेreturned, reached
समापेदे:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+आ+√पद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
तपस्या-असक्त-मानसःwhose mind was attached to austerity
तपस्या-असक्त-मानसः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतपस्या (प्रातिपदिक) + आसक्त (आ+√सञ्ज् धातु; क्त कृदन्त) + मानस (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (यस्य मानसः तपस्यायाम् आसक्तः सः), प्रथमा-विभक्ति (1st), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine) — ‘रामः’ इत्यस्य विशेषणम्