Shloka 57
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
शनैरिवमहाराज समीपं समुपागमत् / तमागतमुपालक्ष्य तत्प्रभावप्रधर्षिताः
Transliteration
śanairivamahārāja samīpaṃ samupāgamat / tamāgatamupālakṣya tatprabhāvapradharṣitāḥ
Translation
Tâu Đại vương, Rama từ tốn tiến lại gần. Thấy Ngài đến, những người hiện diện đều bị uy lực của Ngài làm cho chấn động và kính phục.
Word by Word
शनैःslowly
शनैः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) = slowly, gradually
इवas if
इव:
Sambandha (उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-प्रत्यय/निपात (particle of comparison) = as if, like
महा-राजO great king
महा-राज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; कर्मधारय-समासः = O great king
समीपम्near (to the vicinity)
समीपम्:
Karma (कर्म/गत्यर्थ)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म) एकवचन; अव्ययीभावार्थे (as goal/nearby place)
सम्-उप-आगमत्approached
सम्-उप-आगमत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+उप+आ+गम् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
आगतम्arrived
आगतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ+गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (PPP) = come/arrived; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (qualifying ‘तम्’)
उपालक्ष्यhaving noticed
उपालक्ष्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउप+लक्ष् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund) = having noticed/observed
तत्-प्रभाव-प्रधर्षिताःoverwhelmed by his power
तत्-प्रभाव-प्रधर्षिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक) + प्र+धृष् (धातु)
Formतत्पुरुष-समासः ‘तत्प्रभाव’ = his power; कृदन्तः: ‘प्रधर्षित’ (क्त, PPP) = overpowered/overwhelmed; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन