Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 13
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
ऋषय ऊचुः कथं सप्तर्षयः पूर्वमुत्पन्नाः सप्त मनसाः / पुत्रत्वे कल्पिताश्चैव तन्नो निगद सत्तम
Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ kathaṃ saptarṣayaḥ pūrvamutpannāḥ sapta manasāḥ / putratve kalpitāścaiva tanno nigada sattama
Translation
Các hiền triết thưa: “Bạch bậc tối thượng! Thuở trước bảy Thất Hiền (Saptarṣi) sinh khởi thế nào? Và bảy ‘manas’ ấy được định làm con ra sao? Xin nói cho chúng tôi.”
Word by Word
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
कथम्how
कथम्:
Prashna (प्रश्न/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
सप्तर्षयःthe seven sages
सप्तर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सप्त ऋषयः)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formकाल-अव्यय (temporal adverb)
उत्पन्नाःborn, arisen
उत्पन्नाः:
Karta-sambandha (कर्तृसम्बन्ध/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत् + पद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (to saptarṣayaḥ)
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable numeral); विशेषण (to manasāḥ)
मनसाः(born) from mind / mind-born
मनसाः:
Karta-sambandha (कर्तृसम्बन्ध/अपादान-प्रश्नसन्दर्भ)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Vedic/epic variant for मनांसि); ‘मनसः/मनांसि’ अर्थे
पुत्रत्वेin the state of sonship
पुत्रत्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुत्रत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
कल्पिताःappointed, imagined as
कल्पिताः:
Karta-sambandha (कर्तृसम्बन्ध/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकॢप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (to saptarṣayaḥ)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
तत्that (matter)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
नःto us / our
नः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; ‘our/to us’ (enclitic)
निगदtell, relate
निगद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + गद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
सत्तमO best (of the good)
सत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; ‘सत्’ + तमप् (superlative)