Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 12
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
समासव्यासयोगाभ्यां यथावदनुपूर्वशः / येषामन्वयसंभूतैलर् एको ऽयं सचराचरः / पुनरापूरितः सर्वो ग्रहनक्षत्रमण्डितः
Transliteration
samāsavyāsayogābhyāṃ yathāvadanupūrvaśaḥ / yeṣāmanvayasaṃbhūtailar eko 'yaṃ sacarācaraḥ / punarāpūritaḥ sarvo grahanakṣatramaṇḍitaḥ
Translation
Bằng cả lối tóm lược lẫn triển khai, ta sẽ nói đúng đắn theo thứ tự; nhờ những người sinh từ dòng dõi ấy, thế giới hữu tình và vô tình này lại được lấp đầy, và toàn vũ trụ lại viên mãn, trang nghiêm bởi các hành tinh và tinh tú.
Word by Word
samāsa-vyāsa-yogābhyāmby summary, expansion, and linkage
samāsa-vyāsa-yogābhyām:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootsamāsa (प्रातिपदिक) + vyāsa (प्रातिपदिक) + yoga (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), द्विवचन (Dual), पुंलिङ्ग — 'by (means of) compendious statement, detailed exposition, and connection' (समाहार-द्वन्द्वः; द्विवचन-प्रयोगः)
yathā-vatproperly
yathā-vat:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + vat (तद्धित/अव्ययप्राय)
Formअव्यय (Adverb) — 'properly, as it should be'
anupūrvaśaḥin sequence
anupūrvaśaḥ:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootanupūrvaśas (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb) — 'in due sequence, step by step'
yeṣāmof whom
yeṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन — 'of whom/whose'
anvaya-saṃbhūtaiḥby lineage-born (ones)
anvaya-saṃbhūtaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootanvaya (प्रातिपदिक) + saṃbhūta (कृदन्त/PPP from sam-√bhū)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (सन्दर्भानुसार) — 'by those arisen from lineage/connection'
ilaiḥby Ilā (descendants/agents)
ilaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootilā (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग — पाठभेद/संदिग्धपाठः: IAST 'ilar' इत्यत्र सम्भाव्यं 'ilaiḥ' (इला-शब्दः)
ekaḥone
ekaḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग — ayam इत्यस्य विशेषणम्; 'one'
ayamthis
ayam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग — 'this'
sa-cara-acaraḥwith moving and unmoving beings
sa-cara-acaraḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsa (सह/प्रातिपदिक) + cara (प्रातिपदिक) + acara (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग — ayam इत्यस्य विशेषणम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (चर + अचर) सह-पूर्वपदेन; 'with the moving and the unmoving'
punaḥagain
punaḥ:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb)
āpūritaḥfilled
āpūritaḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootā-√pṝ (आ + पॄ धातु) → āpūrīta/āpūrita (कृदन्त/PPP)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग — sarvaḥ/ayam इत्यस्य विशेषणम्; 'filled'
sarvaḥentire
sarvaḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग — (ayam) इत्यस्य विशेषणम्; 'entire/all'
graha-nakṣatra-maṇḍitaḥadorned with planets and stars
graha-nakṣatra-maṇḍitaḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootgraha (प्रातिपदिक) + nakṣatra (प्रातिपदिक) + maṇḍita (कृदन्त/PPP from √maṇḍ)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle used adjectivally), प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग — (ayam/sarvaḥ) इत्यस्य विशेषणम्; 'adorned with planets and stars'