Adhyaya 6

Verse 1

ऋषिरुवाच सत्यमुक्तं किन्‍त्विह वा एके न मनसोऽद्धा विश्रम्भमनवस्थानस्य शठकिरात इव सङ्गच्छन्ते ॥ २ ॥

Bậc ṛṣi nói: Ngài nói đúng; nhưng ở đây có người không đặt trọn niềm tin vào tâm trí bất định, như kẻ thợ săn xảo quyệt vẫn luôn cảnh giác với con mồi.

Verse 2

ऋषिरुवाच सत्यमुक्तं किन्‍त्विह वा एके न मनसोऽद्धा विश्रम्भमनवस्थानस्य शठकिरात इव सङ्गच्छन्ते ॥ २ ॥

Ṛṣi đáp: Tâu Đại vương, ngài nói đúng. Như kẻ thợ săn xảo quyệt bắt được thú vẫn không tin vì sợ nó chạy thoát, cũng vậy người tiến bộ tâm linh không tin vào tâm và luôn canh chừng mọi hành động của nó.

Verse 3

तथा चोक्तम्— न कुर्यात्कर्हिचित्सख्यं मनसि ह्यनवस्थिते । यद्विश्रम्भाच्चिराच्चीर्णं चस्कन्द तप ऐश्वरम् ॥ ३ ॥

Vì thế có lời dạy: Đừng kết bạn với tâm trí bất định. Nếu đặt trọn niềm tin vào nó, công phu khổ hạnh và uy lực tích lũy lâu dài cũng có thể sụp đổ.

Verse 4

नित्यं ददाति कामस्यच्छिद्रं तमनु येऽरय: । योगिन: कृतमैत्रस्य पत्युर्जायेव पुंश्चली ॥ ४ ॥

Nếu một yogī kết thân với tâm và buông lỏng nó, tâm ấy sẽ luôn mở kẽ hở cho kẻ thù như dục vọng, sân hận và tham lam; như người đàn bà không chung thủy bị tình nhân lôi kéo, khiến chồng gặp tai họa.

Verse 5

कामो मन्युर्मदो लोभ: शोकमोहभयादय: । कर्मबन्धश्च यन्मूल: स्वीकुर्यात्को नु तद् बुध: ॥ ५ ॥

Dục vọng, sân hận, kiêu mạn, tham lam, sầu muộn, mê lầm, sợ hãi và các thứ khác đều bắt nguồn từ tâm; từ đó sinh ra trói buộc của nghiệp. Vậy người trí nào lại tin vào tâm?

Verse 6

अथैवमखिललोकपालललामोऽपि विलक्षणैर्जडवदवधूतवेषभाषाचरितैरविलक्षितभगवत्प्रभावो योगिनां साम्परायविधिमनुशिक्षयन् स्वकलेवरं जिहासुरात्मन्यात्मानमसंव्यवहितमनर्थान्तरभावेनान्वीक्षमाण उपरतानुवृत्तिरुपरराम ॥ ६ ॥

Đức Chúa Rishabhadeva là người đứng đầu tất cả các vị vua và hoàng đế trong vũ trụ này, nhưng với trang phục và ngôn ngữ của một avadhuta, Ngài hành động như thể ngu đần và bị ràng buộc bởi vật chất. Do đó, không ai có thể quan sát thấy sự sang trọng thần thánh của Ngài. Ngài áp dụng hành vi này chỉ để dạy các thiền giả cách từ bỏ cơ thể. Tuy nhiên, Ngài vẫn duy trì vị trí ban đầu của mình là sự mở rộng trọn vẹn của Đức Chúa Vasudeva, Krishna.

Verse 7

तस्य ह वा एवं मुक्तलिङ्गस्य भगवत ऋषभस्य योगमायावासनया देह इमां जगतीमभिमानाभासेन सङ्‍क्रममाण: कोङ्कवेङ्ककुटकान्दक्षिणकर्णाटकान्देशान् यद‍ृच्छयोपगत: कुटकाचलोपवन आस्यकृताश्मकवल उन्माद इव मुक्तमूर्धजोऽसंवीत एव विचचार ॥ ७ ॥

Thực ra Đức Chúa Rishabhadeva không có cơ thể vật chất, nhưng do yoga-maya, Ngài coi cơ thể mình là vật chất, và do đó, vì Ngài chơi đùa như một con người bình thường, Ngài đã từ bỏ tâm lý đồng nhất với nó. Theo nguyên tắc này, Ngài bắt đầu đi lang thang khắp thế giới. Trong khi đi du lịch, Ngài đến tỉnh Karnata ở Nam Ấn Độ và đi qua Konka, Venka và Kutaka. Ngài không có kế hoạch đi du lịch theo cách này, nhưng Ngài đã đến gần Kutakacala và đi vào một khu rừng ở đó. Ngài đặt những viên đá vào miệng và bắt đầu lang thang trong rừng, trần truồng và tóc tai bù xù như một kẻ điên.

Verse 8

अथ समीरवेगविधूतवेणुविकर्षणजातोग्रदावानलस्तद्वनमालेलिहान: सह तेन ददाह ॥ ८ ॥

Trong khi Ngài đang đi lang thang, một đám cháy rừng dữ dội bắt đầu. Ngọn lửa này được gây ra bởi sự ma sát của những cây tre đang bị gió thổi. Trong ngọn lửa đó, toàn bộ khu rừng gần Kutakacala và cơ thể của Đức Chúa Rishabhadeva đã bị thiêu rụi thành tro.

Verse 9

यस्य किलानुचरितमुपाकर्ण्य कोङ्कवेङ्ककुटकानां राजार्हन्नामोपशिक्ष्य कलावधर्म उत्कृष्यमाणे भवितव्येन विमोहित: स्वधर्मपथमकुतोभयमपहाय कुपथपाखण्डमसमञ्जसं निजमनीषया मन्द: सम्प्रवर्तयिष्यते ॥ ९ ॥

Śukadeva Gosvami tiếp tục nói với Maharaja Pariksit: Thưa đức vua thân mến, Vua của Konka, Venka và Kutaka tên là Arhat, đã nghe về các hoạt động của Rishabhadeva và, bắt chước các nguyên tắc của Rishabhadeva, đã giới thiệu một hệ thống tôn giáo mới. Lợi dụng Kali-yuga, thời đại của hoạt động tội lỗi, Vua Arhat, bị mê hoặc, đã từ bỏ các nguyên tắc Veda, vốn không có rủi ro, và bịa đặt ra một hệ thống tôn giáo mới trái ngược với Veda. Đó là sự khởi đầu của đạo Jain. Nhiều tôn giáo được gọi là khác đã đi theo hệ thống vô thần này.

Verse 10

येन ह वाव कलौ मनुजापसदा देवमायामोहिता: स्वविधिनियोगशौचचारित्रविहीना देवहेलनान्यपव्रतानि निजनिजेच्छया गृह्णाना अस्‍नानानाचमनाशौचकेशोल्लुञ्चनादीनि कलिनाधर्मबहुलेनोपहतधियो ब्रह्मब्राह्मणयज्ञपुरुषलोकविदूषका: प्रायेण भविष्यन्ति ॥ १० ॥

Những người thấp kém nhất trong số loài người và bị mê hoặc bởi năng lượng ảo tưởng của Chúa Tối cao sẽ từ bỏ varnasrama-dharma ban đầu cùng các quy tắc và quy định của nó. Họ sẽ từ bỏ việc tắm ba lần mỗi ngày và thờ phượng Chúa. Từ bỏ sự sạch sẽ và phớt lờ Chúa Tối cao, họ sẽ chấp nhận những nguyên tắc vô nghĩa. Không tắm rửa thường xuyên hoặc rửa miệng thường xuyên, họ sẽ luôn không sạch sẽ, và họ sẽ nhổ tóc. Theo một tôn giáo bịa đặt, họ sẽ phát triển mạnh. Trong Thời đại Kali này, mọi người có xu hướng thiên về các hệ thống phi tôn giáo hơn. Do đó, những người này sẽ tự nhiên chế nhạo thẩm quyền Veda, những người theo thẩm quyền Veda, các brahmana, Nhân cách Tối cao của Chúa và các tín đồ.

Verse 11

ते च ह्यर्वाक्तनया निजलोकयात्रयान्धपरम्परयाऽऽश्वस्तास्तमस्यन्धे स्वयमेव प्रपतिष्यन्ति ॥ ११ ॥

Những kẻ hạ liệt vì vô minh thô nặng bày ra một hệ thống tôn giáo lệch khỏi nguyên lý Veda; theo sự tưởng tượng của mình, họ tự rơi vào cõi tối tăm nhất.

Verse 12

अयमवतारो रजसोपप्लुतकैवल्योपशिक्षणार्थ: ॥ १२ ॥

Hóa thân này xuất hiện để chỉ dạy chân lý kaivalya cho những người bị rajas (dục vọng) che phủ.

Verse 13

तस्यानुगुणान् श्लोकान् गायन्ति— अहो भुव: सप्तसमुद्रवत्या द्वीपेषु वर्षेष्वधिपुण्यमेतत् । गायन्ति यत्रत्यजना मुरारे: कर्माणि भद्राण्यवतारवन्ति ॥ १३ ॥

Các bậc học giả tụng những vần kệ tương xứng: “Ôi! Trên địa cầu có bảy biển này, giữa các đảo và châu, Bhārata-varṣa là nơi chí thánh. Tại đây, người ta quen ca ngợi những hành trạng cát tường của Murāri trong các hóa thân như Ṛṣabhadeva.”

Verse 14

अहो नु वंशो यशसावदात: प्रैयव्रतो यत्र पुमान् पुराण: । कृतावतार: पुरुष: स आद्य- श्चचार धर्मं यदकर्महेतुम् ॥ १४ ॥

“Ôi thay! Dòng dõi Priyavrata trong sạch và rạng danh; chính trong dòng ấy, Đấng Purusha nguyên thủy, Thượng Nhân vĩnh cửu, giáng sinh làm hóa thân và thực hành dharma có thể giải thoát khỏi hệ quả của nghiệp.”

Verse 15

को न्वस्य काष्ठामपरोऽनुगच्छे- न्मनोरथेनाप्यभवस्य योगी । यो योगमाया: स्पृहयत्युदस्ता ह्यसत्तया येन कृतप्रयत्ना: ॥ १५ ॥

“Có yogī nào dù chỉ trong tâm tưởng có thể theo kịp đỉnh cao của Thánh Ṛṣabhadeva? Ngài đã khước từ mọi thành tựu yoga mà các yogī khác khao khát; vậy ai có thể sánh với Ngài?”

Verse 16

इति ह स्म सकलवेदलोकदेवब्राह्मणगवां परमगुरोर्भगवत ऋषभाख्यस्य विशुद्धाचरितमीरितं पुंसां समस्तदुश्चरिताभिहरणं परममहामङ्गलायनमिदमनुश्रद्धयोपचितयानुश‍ृणोत्याश्रावयति वावहितो भगवति तस्मिन् वासुदेव एकान्ततो भक्तिरनयोरपि समनुवर्तते ॥ १६ ॥

Śukadeva Gosvāmī tiếp lời: Đức Chúa Ṛṣabhadeva là bậc thầy tối thượng của toàn bộ tri thức Veda, của loài người, chư thiên, bò và các brāhmaṇa. Ta đã thuật lại những hành trạng thanh tịnh siêu việt của Ngài, có năng lực tiêu trừ nghiệp tội của mọi chúng sinh. Lời kể về lila của Ngài là kho tàng mọi điềm lành. Ai chăm chú lắng nghe hay tụng đọc với lòng tín kính, theo dấu chân các ācārya, nhất định đạt được bhakti thuần khiết, một lòng nơi chân sen của Vāsudeva.

Verse 17

यस्यामेव कवय आत्मानमविरतं विविधवृजिनसंसारपरितापोपतप्यमानमनुसवनं स्‍नापयन्तस्तयैव परया निर्वृत्या ह्यपवर्गमात्यन्तिकं परमपुरुषार्थमपि स्वयमासादितं नो एवाद्रियन्ते भगवदीयत्वेनैव परिसमाप्तसर्वार्था: ॥ १७ ॥

Trong bhakti tối thượng ấy, các bậc hiền triết luôn ‘tắm gội’ mình trong phụng sự sùng kính để làm dịu ātman đang bị thiêu đốt bởi muôn nỗi khổ của luân hồi đầy tội lỗi. Nhờ niềm an lạc tối thượng đó, họ mãn nguyện; ngay cả mukti cũng tự đến hầu hạ. Tuy vậy, các bhakta không màng đến, vì thuộc về Bhagavān nên họ đã viên mãn mọi mục đích và vượt lên mọi dục vọng vật chất.

Verse 18

राजन् पतिर्गुरुरलं भवतां यदूनां दैवं प्रिय: कुलपति: क्‍व च किङ्करो व: । अस्त्वेवमङ्ग भगवान् भजतां मुकुन्दो मुक्तिं ददाति कर्हिचित्स्म न भक्तियोगम् ॥ १८ ॥

Tâu Đại vương, đối với dòng Yadu (và Pāṇḍava), Đức Mukunda chính là đấng hộ trì, là guru, là Thần linh đáng thờ, là bạn hiền, là chủ tộc; hơn nữa, đôi khi Ngài còn phục vụ gia tộc của ngài như sứ giả hay người hầu. Người cầu ân huệ của Ngài dễ dàng nhận được mukti từ Ngài, nhưng cơ hội phụng sự trực tiếp Ngài—bhakti-yoga—thì Ngài không ban dễ dàng như thế.

Verse 19

नित्यानुभूतनिजलाभनिवृत्ततृष्ण: श्रेयस्यतद्रचनया चिरसुप्तबुद्धे: । लोकस्य य: करुणयाभयमात्मलोक- माख्यान्नमो भगवते ऋषभाय तस्मै ॥ १९ ॥

Đức Chúa Ṛṣabhadeva luôn tự chứng ngộ bản lợi chân thật của chính Ngài; vì thế Ngài tự tại viên mãn, không khát cầu sự thỏa mãn bên ngoài. Thế gian chìm lâu trong mê lầm ‘thân là ta’ nên không biết lợi ích chân chính. Bởi lòng từ bi vô cớ, Ngài dạy về chân tánh của ātman và mục tiêu đời sống. Vì vậy, chúng con kính lễ Đức Bhagavān đã hiển lộ làm Ṛṣabhadeva.