Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 2

Ambarīṣa’s Prayers to Sudarśana and the Deliverance of Durvāsā

Devanagari script

तस्य सोद्यममावीक्ष्य पादस्पर्शविलज्जित: । अस्तावीत् तद्धरेरस्त्रं कृपया पीडितो भृशम् ॥ २ ॥

Transliteration

tasya sodyamam āvīkṣya pāda-sparśa-vilajjitaḥ astāvīt tad dharer astraṁ kṛpayā pīḍito bhṛśam

Translation

Khi Durvāsā chạm vào đôi chân sen, Mahārāja Ambarīṣa vô cùng hổ thẹn; và thấy vị muni toan dâng lời cầu nguyện, vì lòng từ mẫn nhà vua lại càng đau xót. Do đó, ngài lập tức bắt đầu tán thán đại vũ khí của Bhagavān Hari—Sudarśana.

Synonyms

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• स: he
• स: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उद्यमम्: effort, attempt
• उद्यमम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उद्यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• आवीक्ष्य: having seen
• आवीक्ष्य: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-वीक्ष् (धातु)
• Form: कृदन्त—ल्यप् (absolutive/gerund), अव्यय; ‘having seen/observed’

• पादस्पर्शविलज्जितः: ashamed of (having) touched the feet
• पादस्पर्शविलज्जितः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाद + स्पर्श + विलज्जित (प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त—क्त (PPP) from वि-लज्ज्, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सप्तमी/तृतीया-तत्पुरुषभावः—‘(पादस्पर्शे) विलज्जितः’ = ashamed due to touching the feet

• अस्तावीत्: he praised
• अस्तावीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• हरेः: of Hari
• हरेः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• अस्त्रम्: weapon
• अस्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• कृपया: with compassion
• कृपया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: कृपा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• पीडितः: afflicted, tormented
• पीडितः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पीडित (प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle) from पीड्, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भृशम्: greatly, intensely
• भृशम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: भृशम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

Characters & Entities

• Mahārāja Ambarīṣa
• Sudarśana Cakra
• Lord Hari (Viṣṇu)

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Lord Vishnu protecting His devotees?

This verse shows that even the Lord’s own weapon, Sudarśana, becomes compassionate and acts in harmony with the devotee’s sincerity—highlighting the Lord’s protective care for His bhaktas.

Why is Sudarshana Chakra described as ashamed for touching the feet of Ambarisha?

Because Ambarīṣa is a devoted servant of Hari; touching the devotee’s feet signifies the exalted status of bhakti, and the Lord’s potency responds with humility before pure devotion.

Practical application of compassion and humility from this shloka in modern life?

Honor sincere devotion and integrity in others, avoid pride in power or position, and let compassion guide corrective action—even when you have the strength to punish.