Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 22
Sāṅkhya of Creation and Annihilation
Sarga–Nirodha-viveka
अन्ने प्रलीयते मर्त्यमन्नं धानासु लीयते । धाना भूमौ प्रलीयन्ते भूमिर्गन्धे प्रलीयते ॥ २२ ॥ अप्सु प्रलीयते गन्ध आपश्च स्वगुणे रसे । लीयते ज्योतिषि रसो ज्योती रूपे प्रलीयते ॥ २३ ॥ रूपं वायौ स च स्पर्शे लीयते सोऽपि चाम्बरे । अम्बरं शब्दतन्मात्र इन्द्रियाणि स्वयोनिषु ॥ २४ ॥ योनिर्वैकारिके सौम्य लीयते मनसीश्वरे । शब्दो भूतादिमप्येति भूतादिर्महति प्रभुः ॥ २५ ॥ स लीयते महान् स्वेषु गुणेषु गुणवत्तमः । तेऽव्यक्ते सम्प्रलीयन्ते तत् काले लीयतेऽव्यये ॥ २६ ॥ कालो मायामये जीवे जीव आत्मनि मय्यजे । आत्मा केवल आत्मस्थो विकल्पापायलक्षणः ॥ २७ ॥
anne pralīyate martyam annaṁ dhānāsu līyate dhānā bhūmau pralīyante bhūmir gandhe pralīyate
Khi đại hủy diệt, thân phàm của hữu tình hòa vào thức ăn; thức ăn vào hạt ngũ cốc, hạt vào đất, đất vào cảm giác vi tế là hương. Hương vào nước, nước vào vị, vị vào lửa, lửa vào sắc; sắc vào xúc, xúc vào gió, gió vào hư không, hư không vào tanmātra của âm thanh. Các căn hòa vào nguồn gốc của mình là các thần chủ quản; các thần vào tâm, tâm vào ngã chấp thuộc sattva; âm thanh vào ngã chấp thuộc tamas rồi vào mahat-tattva; mahat vào các guṇa, guṇa vào avyakta, avyakta vào thời gian; thời gian vào Mahā-puruṣa, đấng khởi động mọi jīva; và cội nguồn sự sống ấy hòa vào Ta, Đấng Tối Thượng không sinh. Chỉ Ta còn lại, an trụ trong chính mình; từ Ta mà hiện bày tạo thành và tiêu hoại.
The annihilation of the material world is the reversal of the process of creation, and ultimately everything is merged to rest within the Supreme Lord, who remains full in His absolute position.