Home›Srimad Bhagavatam›Dvadasha Skandha›Adhyaya 9›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Dvadasha Skandha, Shloka 25

Mārkaṇḍeya’s Request to See Māyā and the Vision of the Cosmic Deluge

Devanagari script

महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥

Transliteration

mahā-marakata-śyāmaṁ śrīmad-vadana-paṅkajam kambu-grīvaṁ mahoraskaṁ su-nasaṁ sundara-bhruvam

Translation

Hài nhi ấy có sắc xanh thẫm như ngọc lục bảo không tì vết; thánh nhan rực rỡ như hoa sen, cổ mang vệt như đường xoắn của vỏ ốc, ngực rộng, mũi thanh, mày đẹp. Tai tựa hoa lựu, bên trong có nếp như vòng xoắn của ốc; khóe mắt ửng đỏ như nhụy sen, ánh môi như san hô làm nụ cười ngọt như cam lộ hơi phơn phớt hồng. Theo nhịp thở, mái tóc rung nhẹ, và rốn sâu lay động bởi những nếp bụng chuyển động như lá đa. Vị bà-la-môn tôn quý kinh ngạc thấy hài nhi dùng những ngón tay mềm nâng bàn chân sen của mình, đặt một ngón chân vào miệng rồi mút.

Synonyms
चारु-अङ्गुलिभ्याम्with (his) beautiful fingers
चारु-अङ्गुलिभ्याम्:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक) + अङ्गुलि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), द्विवचन; कर्मधारयः—‘चार्व्यौ अङ्गुल्यौ’ (with beautiful fingers)
पाणिभ्याम्with (his) two hands
पाणिभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), द्विवचन
उन्नीयhaving lifted
उन्नीय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + नी (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having lifted/raising’
चरणाम्बुजम्the lotus-foot
चरणाम्बुजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचरण + अम्बुज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः—‘अम्बुजवत् चरणम्’ (lotus-like foot)
मुखेin (his) mouth
मुखे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
निधायhaving placed
निधाय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having placed’
विप्रेन्द्रःthe foremost brāhmaṇa (Mārkaṇḍeya)
विप्रेन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘विप्राणाम् इन्द्रः’ (chief of brāhmaṇas)
धयन्तम्sucking (it)
धयन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootधा (धातु) + धयन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘sucking/drinking’—बालकं विशेषणम्
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having seen’
विस्मितःastonished
विस्मितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)
Purport

The young child was the Supreme Personality of Godhead. According to Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura, Lord Kṛṣṇa wondered, “So many devotees are hankering for the nectar of My lotus feet. Therefore let Me personally experience that nectar.” Thus the Lord, playing like an ordinary baby, began to suck on His toes.

Characters & Entities
M
Mārkaṇḍeya Ṛṣi
Ś
Śrī Hari (Viṣṇu)

FAQs

This verse highlights the Lord’s lotus foot as a direct object of devotion: even a great sage becomes absorbed and astonished, showing that remembrance and reverence for Hari’s feet awakens bhakti and spiritual realization.

He witnessed an intimate divine wonder—Śrī Hari, the Supreme Lord, sucking His own toe—revealing the Lord’s inconceivable nature and childlike, transcendental līlā that overwhelms even perfected sages.

Cultivate humility and steady devotion by daily remembering the Lord’s lotus feet—through prayer, japa, and reading—accepting that the Divine can be beyond logic and still deeply transformative for the heart.

←Previous Verse
Next Verse→