Srimad Bhagavatam — Dvadasha Skandha, Shloka 5
Mārkaṇḍeya Ṛṣi Tested by Indra and Blessed by Nara-Nārāyaṇa
आहुश्चिरायुषमृषिं मृकण्डतनयं जना: । य: कल्पान्ते ह्युर्वरितो येन ग्रस्तमिदं जगत् ॥ २ ॥ स वा अस्मत्कुलोत्पन्न: कल्पेऽस्मिन् भार्गवर्षभ: । नैवाधुनापि भूतानां सम्प्लव: कोऽपि जायते ॥ ३ ॥ एक एवार्णवे भ्राम्यन् ददर्श पुरुषं किल । वटपत्रपुटे तोकं शयानं त्वेकमद्भुतम् ॥ ४ ॥ एष न: संशयो भूयान् सूत कौतूहलं यत: । तं नश्छिन्धि महायोगिन् पुराणेष्वपि सम्मत: ॥ ५ ॥
āhuś cirāyuṣam ṛṣiṁ mṛkaṇḍu-tanayaṁ janāḥ yaḥ kalpānte hy urvarito yena grastam idaṁ jagat
Các bậc thẩm quyền nói rằng hiền thánh Mārkaṇḍeya, con của Mṛkaṇḍu, là vị ṛṣi sống thọ phi thường, người duy nhất còn lại vào lúc kết thúc một ngày của Brahmā, khi toàn thể vũ trụ bị hòa tan trong trận đại hồng thủy của sự hủy diệt. Thế nhưng chính Mārkaṇḍeya ấy, bậc tối thượng trong dòng dõi Bhṛgu, lại sinh trong gia tộc chúng tôi ở ngày Brahmā hiện tại, và trong ngày này chúng tôi vẫn chưa hề thấy một cuộc đại tiêu vong toàn thể. Lại còn nổi tiếng rằng, khi lang thang bất lực giữa đại dương hủy diệt, ngài đã thấy trong làn nước kinh hoàng ấy một nhân vị kỳ diệu—một hài nhi nam nằm đơn độc trong nếp gấp của chiếc lá cây đa. Ôi Sūta, tôi vô cùng bối rối và hiếu kỳ về đại hiền Mārkaṇḍeya. Ôi đại yogī, ngài được tôn nhận là thẩm quyền trong mọi Purāṇa; xin hãy xua tan nghi hoặc của tôi.
Lord Brahmā’s day, consisting of his 12 hours, lasts 4 billion 320 million years, and his night is of the same duration. Apparently Mārkaṇḍeya lived throughout one such day and night and in the following day of Brahmā continued living as the same Mārkaṇḍeya. It seems that when annihilation occurred during Brahmā’s night, the sage wandered throughout the fearful waters of destruction and saw within those waters an extraordinary personality lying on a banyan leaf. All of these mysteries concerning Mārkaṇḍeya will be clarified by Sūta Gosvāmī at the request of the great sages.
FAQs
This verse points to the Supreme Lord appearing as a wondrous infant (often understood as Nārāyaṇa/Viṣṇu) whom Mārkaṇḍeya Ṛṣi beholds during the oceanic dissolution—an intimate revelation of the Lord’s protection and transcendence beyond pralaya.
Because Mārkaṇḍeya is said to be born in their own lineage in the current kalpa, yet a universal deluge is not presently observed—so they request Sūta, renowned for Purāṇic knowledge, to reconcile and explain the apparent contradiction.
When spiritual narratives raise doubt, the Bhāgavatam models a healthy path: approach a qualified teacher, ask sincerely, and seek clarity—strengthening faith through understanding rather than ignoring questions.