Shloka 12

Pauṇḍraka’s False Vāsudeva Claim, His Death, and the Burning of Vārāṇasī by Sudarśana

Devanagari script

तस्य काशीपतिर्मित्रं पार्ष्णिग्राहोऽन्वयान्नृप । अक्षौहिणीभिस्तिसृभिरपश्यत् पौण्ड्रकं हरि: ॥ १२ ॥ शङ्खार्यसिगदाशार्ङ्गश्रीवत्साद्युपलक्षितम् । बिभ्राणं कौस्तुभमणिं वनमालाविभूषितम् ॥ १३ ॥ कौशेयवाससी पीते वसानं गरुडध्वजम् । अमूल्यमौल्याभरणं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ १४ ॥

Transliteration

tasya kāśī-patir mitraṁ pārṣṇi-grāho ’nvayān nṛpa akṣauhiṇībhis tisṛbhir apaśyat pauṇḍrakaṁ hariḥ

Translation

Bạn của Paundraka, Vua xứ Kashi, đi theo phía sau, tâu Đức Vua, dẫn đầu đội hậu vệ với ba sư đoàn akshauhini. Chúa Krishna thấy Paundraka mang theo những biểu tượng của chính Chúa, như vỏ ốc, đĩa, kiếm và chùy, cũng như cung Sarnga giả và dấu Srivatsa. Hắn đeo viên ngọc Kaustubha giả, được trang trí bằng vòng hoa rừng và mặc trang phục lụa vàng tinh xảo. Cờ của hắn mang hình Garuda, và hắn đội vương miện quý giá cùng đôi bông tai hình cá mập lấp lánh.

Synonyms

• तस्य: of him/of that (Paundraka)
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• काशी-पतिः: the king of Kashi
• काशी-पतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (lord of Kashi)

• मित्रम्: friend
• मित्रम्: Pradhana (प्रधान/विधेय)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (apposition)

• पार्ष्णि-ग्राहः: pursuer/avenger
• पार्ष्णि-ग्राहः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्ष्णि (प्रातिपदिक) + ग्राह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (one who seizes the heel; pursuer)

• अन्वयात्: due to relationship/connection
• अन्वयात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: अन्वय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; ‘because of kinship/connection’

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन

• अक्षौहिणीभिः: with armies (akṣauhiṇīs)
• अक्षौहिणीभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अक्षौहिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• तिसृभिः: with three
• तिसृभिः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्या-विशेषणम् (qualifying ‘akṣauhiṇībhis’)

• अपश्यत्: saw
• अपश्यत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• पौण्ड्रकम्: Paundraka
• पौण्ड्रकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पौण्ड्रक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• हरिः: Hari (Krishna)
• हरिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Purport

Śrīla Prabhupāda comments in Kṛṣṇa: “When the two kings came before Lord Kṛṣṇa to oppose Him, Kṛṣṇa saw Pauṇḍraka face to face for the first time.”