Adhyaya 4

Verse 1

श्रीशुक उवाच बहिरन्त:पुरद्वार: सर्वा: पूर्ववदावृता: । ततो बालध्वनिं श्रुत्वा गृहपाला: समुत्थिता: ॥ १ ॥

Sukadeva Gosvami nói: Các cánh cửa bên trong và bên ngoài đóng lại như trước. Sau đó, nghe tiếng trẻ khóc, lính canh tỉnh dậy.

Verse 2

ते तु तूर्णमुपव्रज्य देवक्या गर्भजन्म तत् । आचख्युर्भोजराजाय यदुद्विग्न: प्रतीक्षते ॥ २ ॥

Lính canh nhanh chóng đến gặp vua Kamsa và báo tin Devaki đã sinh con, tin tức mà ông ta đang lo lắng chờ đợi.

Verse 3

स तल्पात् तूर्णमुत्थाय कालोऽयमिति विह्वल: । सूतीगृहमगात् तूर्णं प्रस्खलन् मुक्तमूर्धज: ॥ ३ ॥

Nghĩ rằng "Thần Chết đã đến!", Kamsa hoảng hốt bật dậy khỏi giường, tóc tai rũ rượi, loạng choạng chạy nhanh đến phòng sinh.

Verse 4

तमाह भ्रातरं देवी कृपणा करुणं सती । स्‍नुषेयं तव कल्याण स्त्रियं मा हन्तुमर्हसि ॥ ४ ॥

Devaki thảm thiết cầu xin Kamsa: Anh trai thân mến, cầu chúc mọi điều tốt lành đến với anh. Xin đừng giết bé gái này. Nó giống như con dâu của anh vậy. Thật sự, việc giết một người phụ nữ là không xứng đáng với anh.

Verse 5

बहवो हिंसिता भ्रात: शिशव: पावकोपमा: । त्वया दैवनिसृष्टेन पुत्रिकैका प्रदीयताम् ॥ ५ ॥

Anh trai thân mến, do sự sắp đặt của số phận, anh đã giết nhiều đứa trẻ rạng rỡ như lửa. Nhưng xin hãy tha cho bé gái này. Hãy trao nó cho em như một món quà.

Verse 6

नन्वहं ते ह्यवरजा दीना हतसुता प्रभो । दातुमर्हसि मन्दाया अङ्गेमां चरमां प्रजाम् ॥ ६ ॥

Thưa chúa tể, anh trai của em, em rất đau khổ vì mất hết con cái, nhưng em vẫn là em gái của anh, vì vậy anh nên trao đứa con cuối cùng này cho em như một món quà.

Verse 7

श्रीशुक उवाच उपगुह्यात्मजामेवं रुदत्या दीनदीनवत् । याचितस्तां विनिर्भर्त्स्य हस्तादाचिच्छिदे खल: ॥ ७ ॥

Sukadeva Gosvami tiếp tục: Ôm chặt con gái và khóc lóc thảm thiết, Devaki cầu xin Kamsa tha cho đứa trẻ, nhưng hắn tàn nhẫn đến mức mắng mỏ bà và giật mạnh đứa trẻ khỏi tay bà.

Verse 8

तां गृहीत्वा चरणयोर्जातमात्रां स्वसु: सुताम् । अपोथयच्छिलापृष्ठे स्वार्थोन्मूलितसौहृद: ॥ ८ ॥

Đã cắt đứt mọi quan hệ với em gái vì sự ích kỷ tột độ, Kamsa nắm lấy chân đứa trẻ sơ sinh và định đập nó vào tảng đá.

Verse 9

सा तद्धस्तात् समुत्पत्य सद्यो देव्यम्बरं गता । अद‍ृश्यतानुजा विष्णो: सायुधाष्टमहाभुजा ॥ ९ ॥

Đứa trẻ, Yoga-maya-devi, em gái của Chúa Vishnu, đã thoát khỏi tay của Kamsa và xuất hiện trên bầu trời dưới hình dạng Nữ thần Durga với tám cánh tay, trang bị đầy đủ vũ khí.

Verse 10

दिव्यस्रगम्बरालेपरत्नाभरणभूषिता । धनु:शूलेषुचर्मासिशङ्खचक्रगदाधरा ॥ १० ॥ सिद्धचारणगन्धर्वैरप्सर:किन्नरोरगै: । उपाहृतोरुबलिभि: स्तूयमानेदमब्रवीत् ॥ ११ ॥

Nữ thần Durga được trang hoàng bằng những vòng hoa, xức bột đàn hương và đeo trang sức quý giá. Cầm trên tay cung, đinh ba, mũi tên, khiên, kiếm, vỏ ốc, đĩa và chùy, và được các thiên thần ca tụng, bà đã nói như sau.

Verse 11

दिव्यस्रगम्बरालेपरत्नाभरणभूषिता । धनु:शूलेषुचर्मासिशङ्खचक्रगदाधरा ॥ १० ॥ सिद्धचारणगन्धर्वैरप्सर:किन्नरोरगै: । उपाहृतोरुबलिभि: स्तूयमानेदमब्रवीत् ॥ ११ ॥

Nữ thần Durga được trang hoàng bằng những vòng hoa, xức bột đàn hương và đeo trang sức quý giá. Cầm trên tay cung, đinh ba, mũi tên, khiên, kiếm, vỏ ốc, đĩa và chùy, và được các thiên thần ca tụng, bà đã nói như sau.

Verse 12

किं मया हतया मन्द जात: खलु तवान्तकृत् । यत्र क्‍व वा पूर्वशत्रुर्मा हिंसी: कृपणान् वृथा ॥ १२ ॥

Hỡi Kamsa, kẻ ngu ngốc, giết ta thì có ích gì? Kẻ thù cũ của ngươi, người chắc chắn sẽ giết ngươi, đã được sinh ra ở một nơi khác. Vì vậy, đừng giết hại những đứa trẻ vô tội một cách không cần thiết.

Verse 13

इति प्रभाष्य तं देवी माया भगवती भुवि । बहुनामनिकेतेषु बहुनामा बभूव ह ॥ १३ ॥

Sau khi nói với Kamsa như vậy, nữ thần Durga, Yoga-maya, xuất hiện ở nhiều nơi khác nhau và trở nên nổi tiếng với nhiều tên gọi khác nhau, chẳng hạn như Annapurna, Durga, Kali và Bhadra.

Verse 14

तयाभिहितमाकर्ण्य कंस: परमविस्मित: । देवकीं वसुदेवं च विमुच्य प्रश्रितोऽब्रवीत् ॥ १४ ॥

Sau khi nghe những lời của nữ thần, Kamsa vô cùng kinh ngạc. Hắn cởi trói cho Devaki và Vasudeva, rồi nói chuyện một cách rất khiêm nhường.

Verse 15

अहो भगिन्यहो भाम मया वां बत पाप्मना । पुरुषाद इवापत्यं बहवो हिंसिता: सुता: ॥ १५ ॥

Than ôi, em gái tôi! Than ôi, em rể tôi! Tôi thực sự quá tội lỗi, giống như một con quỷ Rakshasa ăn thịt chính con mình, tôi đã giết biết bao đứa con trai của các em.

Verse 16

स त्वहं त्यक्तकारुण्यस्त्यक्तज्ञातिसुहृत् खल: । कान्लोकान् वै गमिष्यामि ब्रह्महेव मृत: श्वसन् ॥ १६ ॥

Vốn tàn nhẫn và độc ác, tôi đã ruồng bỏ tất cả người thân và bạn bè. Vì vậy, giống như kẻ đã giết một người Bà-la-môn, tôi không biết mình sẽ đi về đâu, dù là sau khi chết hay khi còn đang thở.

Verse 17

दैवमप्यनृतं वक्ति न मर्त्या एव केवलम् । यद्विश्रम्भादहं पाप: स्वसुर्निहतवाञ्छिशून् ॥ १७ ॥

Than ôi, không chỉ con người mà đôi khi cả thiên mệnh cũng nói dối. Và tôi thật tội lỗi khi tin vào điềm báo của thiên mệnh mà giết chết bao nhiêu đứa con của em gái mình.

Verse 18

मा शोचतं महाभागावात्मजान् स्वकृतंभुज: । जान्तवो न सदैकत्र दैवाधीनास्तदासते ॥ १८ ॥

Hỡi những tâm hồn vĩ đại, các con của hai vị đã phải gánh chịu nghiệp quả của chính mình. Vì vậy, xin đừng than khóc cho chúng. Tất cả chúng sinh đều chịu sự chi phối của Đấng Tối Cao, và không thể mãi mãi sống cùng nhau.

Verse 19

भुवि भौमानि भूतानि यथा यान्त्यपयान्ति च । नायमात्मा तथैतेषु विपर्येति यथैव भू: ॥ १९ ॥

Như nồi, búp bê và mọi vật làm từ đất sinh ra, vỡ tan rồi hòa vào đất, thân xác cũng bị diệt; nhưng ātman như chính đất, bất biến và không bao giờ bị tiêu diệt.

Verse 20

यथानेवंविदो भेदो यत आत्मविपर्यय: । देहयोगवियोगौ च संसृतिर्न निवर्तते ॥ २० ॥

Chừng nào chưa hiểu rõ sự khác biệt giữa thân và ātman, do nhận thức đảo lộn mà chấp thân làm ta; vì thế, bởi hợp rồi tan của các ràng buộc thân xác, vòng luân hồi vẫn không dừng.

Verse 21

तस्माद् भद्रे स्वतनयान् मया व्यापादितानपि । मानुशोच यत: सर्व: स्वकृतं विन्दतेऽवश: ॥ २१ ॥

Vì vậy, hỡi Devakī hiền phúc, xin đừng than khóc cho các con dù đã bị ta giết; bởi mọi người dưới quyền định mệnh đều phải gặt lấy quả báo của chính nghiệp mình.

Verse 22

यावद्धतोऽस्मि हन्तास्मीत्यात्मानं मन्यतेऽस्वद‍ृक् । तावत्तदभिमान्यज्ञो बाध्यबाधकतामियात् ॥ २२ ॥

Chừng nào kẻ ngu còn ở trong bóng tối của chấp thân, nghĩ “ta bị giết” hay “ta đã giết,” chừng ấy hắn tự nhận mình là kẻ giết và kẻ bị giết, bị trói bởi nghiệp và phải chịu quả vui buồn.

Verse 23

क्षमध्वं मम दौरात्म्यं साधवो दीनवत्सला: । इत्युक्त्वाश्रुमुख: पादौ श्याल: स्वस्रोरथाग्रहीत् ॥ २३ ॥

Kaṁsa khẩn cầu: “Hai vị là bậc thánh, thương xót kẻ khốn cùng; xin tha thứ sự tàn ác của tôi.” Nói vậy, mặt đẫm lệ hối hận, hắn ngã xuống nắm lấy chân Vasudeva và Devakī.

Verse 24

मोचयामास निगडाद् विश्रब्ध: कन्यकागिरा । देवकीं वसुदेवं च दर्शयन्नात्मसौहृदम् ॥ २४ ॥

Hoàn toàn tin vào lời của Nữ thần Durgā, Kaṁsa liền giải thoát Devakī và Vasudeva khỏi xiềng sắt, bày tỏ tình thân quyến thuộc của mình.

Verse 25

भ्रातु: समनुतप्तस्य क्षान्तरोषा च देवकी । व्यसृजद् वसुदेवश्च प्रहस्य तमुवाच ह ॥ २५ ॥

Thấy anh mình thật sự ăn năn, Devakī liền nguôi giận; Vasudeva cũng buông bỏ sân hận. Mỉm cười, ngài nói với Kaṁsa như sau.

Verse 26

एवमेतन्महाभाग यथा वदसि देहिनाम् । अज्ञानप्रभवाहंधी: स्वपरेति भिदा यत: ॥ २६ ॥

Hỡi Kaṁsa cao quý, đúng như ngươi nói: nơi những kẻ mang thân xác, do sức mạnh vô minh mà sinh ra ngã chấp vào thân; từ đó mới có phân biệt “của ta” và “của người”.

Verse 27

शोकहर्षभयद्वेषलोभमोहमदान्विता: । मिथो घ्नन्तं न पश्यन्ति भावैर्भावं पृथग्द‍ृश: ॥ २७ ॥

Những kẻ nhìn đời bằng sự phân biệt bị nhuốm đầy sầu, vui, sợ, ghét, tham, mê và cuồng ngã. Bị các cảm xúc chi phối, họ thấy nhau như tách biệt và không nhận ra mình đang làm hại lẫn nhau.

Verse 28

श्रीशुक उवाच कंस एवं प्रसन्नाभ्यां विशुद्धं प्रतिभाषित: । देवकीवसुदेवाभ्यामनुज्ञातोऽविशद् गृहम् ॥ २८ ॥

Śukadeva Gosvāmī thuật tiếp: Được Devakī và Vasudeva—đang rất an hòa—nói với lời lẽ thanh tịnh như vậy, Kaṁsa cũng vui lòng; rồi với sự cho phép của họ, hắn bước vào nhà mình.

Verse 29

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां कंस आहूय मन्त्रिण: । तेभ्य आचष्ट तत् सर्वं यदुक्तं योगनिद्रया ॥ २९ ॥

Sau khi đêm đó trôi qua, Kamsa triệu tập các quan đại thần và thông báo cho họ tất cả những gì Yoga-maya đã nói.

Verse 30

आकर्ण्य भर्तुर्गदितं तमूचुर्देवशत्रव: । देवान् प्रति कृतामर्षा दैतेया नातिकोविदा: ॥ ३० ॥

Sau khi nghe lời của chủ nhân, những asura đầy lòng đố kỵ, kẻ thù của các bán thần và không mấy khôn ngoan, đã khuyên Kamsa như sau.

Verse 31

एवं चेत्तर्हि भोजेन्द्र पुरग्रामव्रजादिषु । अनिर्दशान् निर्दशांश्च हनिष्यामोऽद्य वै शिशून् ॥ ३१ ॥

Nếu đúng như vậy, tâu Vua của triều đại Bhoja, bắt đầu từ hôm nay, chúng thần sẽ giết tất cả những đứa trẻ sinh ra trong mười ngày qua hoặc hơn ở khắp các làng mạc, thị trấn và đồng cỏ.

Verse 32

किमुद्यमै: करिष्यन्ति देवा: समरभीरव: । नित्यमुद्विग्नमनसो ज्याघोषैर्धनुषस्तव ॥ ३२ ॥

Các bán thần luôn khiếp sợ tiếng dây cung của ngài. Họ thường xuyên lo âu, sợ hãi chiến đấu. Vì vậy, họ có thể làm gì để hại ngài bằng những nỗ lực của họ?

Verse 33

अस्यतस्ते शरव्रातैर्हन्यमाना: समन्तत: । जिजीविषव उत्सृज्य पलायनपरा ययु: ॥ ३३ ॥

Khi bị những mũi tên ngài bắn ra tứ phía xuyên thủng, một số kẻ bị thương bởi vô số mũi tên nhưng vẫn muốn sống sót đã bỏ chạy khỏi chiến trường.

Verse 34

केचित् प्राञ्जलयो दीना न्यस्तशस्त्रा दिवौकस: । मुक्तकच्छशिखा: केचिद् भीता: स्म इति वादिन: ॥ ३४ ॥

Bị đánh bại và mất hết vũ khí, một số chư thiên dừng chiến đấu, chắp tay khẩn thiết mà tán thán Ngài; số khác với y phục lỏng và tóc rối bước ra trước mặt, thưa: “Lạy Chúa, chúng con vô cùng sợ hãi Ngài.”

Verse 35

न त्वं विस्मृतशस्त्रास्त्रान् विरथान् भयसंवृतान् । हंस्यन्यासक्तविमुखान् भग्नचापानयुध्यत: ॥ ३५ ॥

Tâu bệ hạ, Ngài không giết những chư thiên đã mất chiến xa, quên cách dùng vũ khí, bị nỗi sợ bao phủ, quay lưng vì vướng bận điều khác, hay những kẻ gãy cung nên không thể giao chiến.

Verse 36

किं क्षेमशूरैर्विबुधैरसंयुगविकत्थनै: । रहोजुषा किं हरिणा शम्भुना वा वनौकसा । किमिन्द्रेणाल्पवीर्येण ब्रह्मणा वा तपस्यता ॥ ३६ ॥

Sợ gì những chư thiên chỉ khoe khoang vô ích khi ở xa chiến địa? Hari ẩn cư trong hang sâu trái tim các yogī; Śambhu đã vào rừng; Brahmā chuyên chú khổ hạnh; còn Indra và các vị khác thì ít oai lực—vì thế Ngài chẳng có gì phải sợ.

Verse 37

तथापि देवा: सापत्न्‍यान्नोपेक्ष्या इति मन्महे । ततस्तन्मूलखनने नियुङ्‌क्ष्वास्माननुव्रतान् ॥ ३७ ॥

Tuy vậy, vì họ là kẻ thù, chúng con cho rằng không nên xem nhẹ chư thiên ấy. Vậy để nhổ tận gốc họ, xin Ngài sai chúng con—những kẻ trung thành theo Ngài—ra giao chiến với họ.

Verse 38

यथामयोऽङ्गे समुपेक्षितो नृभि- र्न शक्यते रूढपदश्चिकित्सितुम् । यथेन्द्रियग्राम उपेक्षितस्तथा रिपुर्महान् बद्धबलो न चाल्यते ॥ ३८ ॥

Như bệnh trong thân nếu bị bỏ mặc từ đầu sẽ bén rễ rồi khó chữa, và như các căn nếu không chế ngự từ sớm thì về sau không thể chế ngự—cũng vậy, kẻ thù nếu bị xem nhẹ lúc ban đầu sẽ lớn mạnh, kết chặt thế lực và trở nên không thể lay chuyển.

Verse 39

मूलं हि विष्णुर्देवानां यत्र धर्म: सनातन: । तस्य च ब्रह्म गोविप्रास्तपो यज्ञा: सदक्षिणा: ॥ ३९ ॥

Nền tảng của tất cả các vị á thần là Chúa Vishnu, người ngự trị ở bất cứ nơi nào có các nguyên tắc tôn giáo, kinh Veda, bò, người Bà-la-môn, sự khổ hạnh và tế lễ.

Verse 40

तस्मात् सर्वात्मना राजन् ब्राह्मणान् ब्रह्मवादिन: । तपस्विनो यज्ञशीलान् गाश्च हन्मो हविर्दुघा: ॥ ४० ॥

Tâu Bệ hạ, do đó chúng thần sẽ giết các Bà-la-môn Veda, những người tham gia tế lễ và khổ hạnh, và những con bò cung cấp sữa để làm bơ tinh khiết cho tế lễ.

Verse 41

विप्रा गावश्च वेदाश्च तप: सत्यं दम: शम: । श्रद्धा दया तितिक्षा च क्रतवश्च हरेस्तनू: ॥ ४१ ॥

Các Bà-la-môn, bò, kiến thức Veda, sự khổ hạnh, chân thật, kiểm soát tâm trí và các giác quan, đức tin, lòng thương xót, sự khoan dung và hy sinh là những phần khác nhau của cơ thể Chúa Vishnu.

Verse 42

स हि सर्वसुराध्यक्षो ह्यसुरद्विड् गुहाशय: । तन्मूला देवता: सर्वा: सेश्वरा: सचतुर्मुखा: । अयं वै तद्वधोपायो यद‍ृषीणां विहिंसनम् ॥ ४२ ॥

Chúa Vishnu là lãnh đạo của tất cả các vị thần, là kẻ thù của asura và ngự trong trái tim mọi người. Tất cả các vị thần, bao gồm cả Shiva và Brahma, đều phụ thuộc vào Ngài. Do đó, bức hại các hiền nhân là cách duy nhất để tiêu diệt Vishnu.

Verse 43

श्रीशुक उवाच एवं दुर्मन्त्रिभि: कंस: सह सम्मन्‍त्र्य दुर्मति: । ब्रह्महिंसां हितं मेने कालपाशावृतोऽसुर: ॥ ४३ ॥

Sukadeva Gosvami nói: Như vậy, sau khi nghe theo lời khuyên của các bộ trưởng xấu xa, Kamsa, kẻ bị trói buộc bởi dây thòng lọng của thần Chết và thiếu trí tuệ, đã quyết định bức hại các Bà-la-môn là cách tốt nhất cho mình.

Verse 44

सन्दिश्य साधुलोकस्य कदने कदनप्रियान् । कामरूपधरान् दिक्षु दानवान् गृहमाविशत् ॥ ४४ ॥

Bọn quỷ theo hầu Kaṁsa rất giỏi bức hại kẻ khác, nhất là các Vaiṣṇava, và có thể biến hóa thành bất cứ hình dạng nào. Sau khi cho phép chúng đi khắp bốn phương để đàn áp các bậc thánh, Kaṁsa bước vào cung điện của mình.

Verse 45

ते वै रज:प्रकृतयस्तमसा मूढचेतस: । सतां विद्वेषमाचेरुरारादागतमृत्यव: ॥ ४५ ॥

Chúng mang bản tính rajas và bị tamas che lấp nên tâm trí mê muội. Những asura ấy, khi cái chết đã kề cận, bắt đầu nuôi lòng thù ghét và bức hại các bậc hiền thánh.

Verse 46

आयु: श्रियं यशो धर्मं लोकानाशिष एव च । हन्ति श्रेयांसि सर्वाणि पुंसो महदतिक्रम: ॥ ४६ ॥

Tâu Đại vương, khi một người bức hại các bậc đại nhân, thì tuổi thọ, phú quý, danh tiếng, dharma, mọi phúc lành và sự thăng lên các cõi cao—đều bị tiêu diệt.