Adhyaya 36

Verse 1

श्री बादरायणिरुवाच अथ तर्ह्यागतो गोष्ठमरिष्टो वृषभासुर: । महींमहाककुत्काय: कम्पयन्खुरविक्षताम् ॥ १ ॥

Śrī Bādarāyaṇi (Śukadeva) nói: Khi ấy, quỷ Ariṣṭa—kẻ mang hình bò đực—đến làng mục đồng. Hiện thân như một con bò đực có bướu lớn, nó làm đất rung chuyển khi dùng móng xé toạc mặt đất.

Verse 2

रम्भमाण: खरतरं पदा च विलिखन् महीम् । उद्यम्य पुच्छं वप्राणि विषाणाग्रेण चोद्धरन् । किञ्चित्किञ्चिच्छकृन् मुञ्चन्मूत्रयन्स्तब्धलोचन: ॥ २ ॥

Ariṣṭāsura gầm rống dữ dội và dùng móng cào xới mặt đất. Đuôi dựng lên, mắt trợn trừng, hắn dùng mũi sừng bới tung các bờ đê, thỉnh thoảng lại thải ra chút phân và nước tiểu.

Verse 3

यस्य निर्ह्रादितेनाङ्ग निष्ठुरेण गवां नृणाम् । पतन्त्यकालतो गर्भा: स्रवन्ति स्म भयेन वै ॥ ३ ॥ निर्विशन्ति घना यस्य ककुद्यचलशङ्कया । तं तीक्ष्णश‍ृङ्गमुद्वीक्ष्य गोप्यो गोपाश्च तत्रसु: ॥ ४ ॥

Tâu Đại vương, tiếng gầm tàn bạo của hắn vang dội khiến bò và người đều kinh hãi; vì sợ, những con bò và phụ nữ mang thai bị sảy thai. Mây tụ quanh bướu lưng của hắn, tưởng đó là núi; thấy kẻ có sừng nhọn ấy, các gopī và gopa run rẩy khiếp đảm.

Verse 4

यस्य निर्ह्रादितेनाङ्ग निष्ठुरेण गवां नृणाम् । पतन्त्यकालतो गर्भा: स्रवन्ति स्म भयेन वै ॥ ३ ॥ निर्विशन्ति घना यस्य ककुद्यचलशङ्कया । तं तीक्ष्णश‍ृङ्गमुद्वीक्ष्य गोप्यो गोपाश्च तत्रसु: ॥ ४ ॥

Tâu Đại vương, tiếng gầm tàn bạo của hắn vang dội khiến bò và người đều kinh hãi; vì sợ, những con bò và phụ nữ mang thai bị sảy thai. Mây tụ quanh bướu lưng của hắn, tưởng đó là núi; thấy kẻ có sừng nhọn ấy, các gopī và gopa run rẩy khiếp đảm.

Verse 5

पशवो दुद्रुवुर्भीता राजन्सन्त्यज्य गोकुलम् । कृष्ण कृष्णेति ते सर्वे गोविन्दं शरणं ययु: ॥ ५ ॥

Tâu Đại vương, bầy gia súc hoảng sợ bỏ Gokula mà chạy. Mọi người đều kêu “Kṛṣṇa, Kṛṣṇa!” rồi vội đến nương tựa nơi Chúa Govinda.

Verse 6

भगवानपि तद् वीक्ष्य गोकुलं भयविद्रुतम् । मा भैष्टेति गिराश्वास्य वृषासुरमुपाह्वयत् ॥ ६ ॥

Khi Thượng Đế thấy dân Gokula hoảng hốt chạy trốn, Ngài an ủi: “Đừng sợ.” Rồi Ngài gọi quỷ bò Vṛṣāsura ra đối diện.

Verse 7

गोपालै: पशुभिर्मन्द त्रासितै: किमसत्तम । मयि शास्तरि दुष्टानां त्वद्विधानां दुरात्मनाम् ॥ ७ ॥

Hỡi kẻ ngu! Sao ngươi dọa nạt dân chăn bò và đàn gia súc của họ? Ta ở đây để trừng phạt những kẻ ác độc như ngươi.

Verse 8

इत्यास्फोत्याच्युतोऽरिष्टं तलशब्देन कोपयन् । सख्युरंसे भुजाभोगं प्रसार्यावस्थितो हरि: ॥ ८ ॥

Nói vậy xong, Đấng Hari bất khả sai lầm vỗ hai tay vào cánh tay mình tạo tiếng vang lớn, càng làm Ariṣṭa nổi giận. Rồi Ngài khoác cánh tay mạnh mẽ lên vai một người bạn và ung dung đứng đối diện quỷ dữ.

Verse 9

सोऽप्येवं कोपितोऽरिष्ट: खुरेणावनिमुल्लिखन् । उद्यत्पुच्छभ्रमन्मेघ: क्रुद्ध: कृष्णमुपाद्रवत् ॥ ९ ॥

Bị khiêu khích như thế, Ariṣṭa cào đất bằng móng, bụi cuộn như mây quanh chiếc đuôi dựng cao. Trong cơn thịnh nộ, nó lao thẳng vào Kṛṣṇa.

Verse 10

अग्रन्यस्तविषाणाग्र: स्तब्धासृग्लोचनोऽच्युतम् । कटाक्षिप्याद्रवत्तूर्णमिन्द्रमुक्तोऽशनिर्यथा ॥ १० ॥

Chĩa nhọn hai sừng về phía trước, liếc Acyuta bằng khóe mắt đỏ ngầu, Ariṣṭa lao tới như tia sét do Indra phóng ra.

Verse 11

गृहीत्वा श‍ृङ्गयोस्तं वा अष्टादश पदानि स: । प्रत्यपोवाह भगवान् गज: प्रतिगजं यथा ॥ ११ ॥

Đức Kṛṣṇa nắm lấy hai sừng của nó và hất lùi mười tám bước, như voi đẩy lùi voi đối thủ trong trận chiến.

Verse 12

सोऽपविद्धो भगवता पुनरुत्थाय सत्वरम् । आपतत् स्विन्नसर्वाङ्गो नि:श्वसन्क्रोधमूर्च्छित: ॥ १२ ॥

Bị Đấng Tối Thượng xô bật ra, ác quỷ hình bò liền đứng dậy thật nhanh. Toàn thân đẫm mồ hôi, thở hổn hển, và trong cơn giận mù quáng, hắn lại lao vào Śrī Kṛṣṇa.

Verse 13

तमापतन्तं स निगृह्य श‍ृङ्गयो: पदा समाक्रम्य निपात्य भूतले । निष्पीडयामास यथार्द्रमम्बरं कृत्वा विषाणेन जघान सोऽपतत् ॥ १३ ॥

Khi Ariṣṭa lao tới, Śrī Kṛṣṇa nắm lấy hai sừng hắn, dùng chân đạp quật xuống đất. Rồi Ngài quật và ép hắn như vắt một tấm vải ướt; cuối cùng Ngài giật phăng một chiếc sừng và dùng chính nó đánh cho đến khi hắn nằm rạp bất động.

Verse 14

असृग् वमन् मूत्रशकृत् समुत्सृजन् क्षिपंश्च पादाननवस्थितेक्षण: । जगाम कृच्छ्रं निऋर्तेरथ क्षयं पुष्पै: किरन्तो हरिमीडिरे सुरा: ॥ १४ ॥

Nôn ra máu, bài tiết phân và nước tiểu, chân đá loạn và mắt đảo không yên, Ariṣṭāsura đau đớn đi đến cõi của Thần Chết. Chư thiên rải hoa để tôn vinh và ca tụng Śrī Hari.

Verse 15

एवं कुकुद्मिनं हत्वा स्तूयमान: द्विजातिभि: । विवेश गोष्ठं सबलो गोपीनां नयनोत्सव: ॥ १५ ॥

Sau khi giết ác quỷ hình bò ấy, được các bậc brāhmaṇa ca tụng, Śrī Kṛṣṇa—niềm hội lễ cho đôi mắt các gopī—cùng Balarāma bước vào làng chăn bò.

Verse 16

अरिष्टे निहते दैत्ये कृष्णेनाद्भ‍ुतकर्मणा । कंसायाथाह भगवान् नारदो देवदर्शन: ॥ १६ ॥

Sau khi Ariṣṭa bị Śrī Kṛṣṇa—Đấng thực hiện những kỳ công—giết chết, Bhagavān Nārada, vị hiền triết có thiên nhãn, đã đến gặp Kaṁsa và nói với vua như sau.

Verse 17

यशोदाया: सुतां कन्यां देवक्या: कृष्णमेव च । रामं च रोहिणीपुत्रं वसुदेवेन बिभ्यता । न्यस्तौ स्वमित्रे नन्दे वै याभ्यां ते पुरुषा हता: ॥ १७ ॥

Nārada nói với Kaṁsa: con của Yaśodā thật ra là một bé gái, còn Kṛṣṇa là con trai của Devakī. Rāma (Balarāma) là con của Rohiṇī. Vì sợ hãi, Vasudeva đã gửi Kṛṣṇa và Rāma cho bạn mình là Nanda Mahārāja; chính hai cậu bé ấy đã giết người của ngươi.

Verse 18

निशम्य तद्भ‍ोजपति: कोपात्प्रचलितेन्द्रिय: । निशातमसिमादत्त वसुदेवजिघांसया ॥ १८ ॥

Nghe vậy, chúa tể dòng Bhoja nổi giận dữ dội, mất sự tự chủ của các căn. Hắn cầm lấy thanh gươm sắc để giết Vasudeva.

Verse 19

निवारितो नारदेन तत्सुतौ मृत्युमात्मन: । ज्ञात्वा लोहमयै: पाशैर्बबन्ध सह भार्यया ॥ १९ ॥

Nhưng Nārada đã ngăn Kaṁsa lại, nhắc rằng chính hai con trai của Vasudeva sẽ đem đến cái chết cho hắn. Biết vậy, Kaṁsa liền xiềng Vasudeva cùng vợ ông bằng xích sắt.

Verse 20

प्रतियाते तु देवर्षौ कंस आभाष्य केशिनम् । प्रेषयामास हन्येतां भवता रामकेशवौ ॥ २० ॥

Sau khi thánh hiền Nārada rời đi, Kaṁsa gọi Keśī đến và ra lệnh: “Hãy đi giết Rāma và Keśava (Kṛṣṇa).”

Verse 21

ततो मुष्टिकचाणूरशलतोशलकादिकान् । अमात्यान् हस्तिपांश्चैव समाहूयाह भोजराट् ॥ २१ ॥

Kế đó, vua của dòng Bhoja triệu tập các đại thần—Muṣṭika, Cāṇūra, Śala, Tośala và những người khác—cùng các quản tượng. Rồi nhà vua nói với họ như sau.

Verse 22

भो भो निशम्यतामेतद् वीरचाणूरमुष्टिकौ । नन्दव्रजे किलासाते सुतावानकदुन्दुभे: ॥ २२ ॥ रामकृष्णौ ततो मह्यं मृत्यु: किल निदर्शित: । भवद्‌भ्यामिह सम्प्राप्तौ हन्येतां मल्ललीलया ॥ २३ ॥

Này các anh hùng Cāṇūra và Muṣṭika, hãy nghe đây. Rāma và Kṛṣṇa, các con trai của Vasudeva, đang sống tại làng của Nanda. Đã có lời tiên tri rằng hai chàng trai này sẽ là nguyên nhân cái chết của ta. Khi chúng được đưa đến đây, hãy giết chúng dưới cái cớ tham gia một trận đấu vật.

Verse 23

भो भो निशम्यतामेतद् वीरचाणूरमुष्टिकौ । नन्दव्रजे किलासाते सुतावानकदुन्दुभे: ॥ २२ ॥ रामकृष्णौ ततो मह्यं मृत्यु: किल निदर्शित: । भवद्‌भ्यामिह सम्प्राप्तौ हन्येतां मल्ललीलया ॥ २३ ॥

Này các anh hùng Cāṇūra và Muṣṭika, hãy nghe đây. Rāma và Kṛṣṇa, các con trai của Vasudeva, đang sống tại làng của Nanda. Đã có lời tiên tri rằng hai chàng trai này sẽ là nguyên nhân cái chết của ta. Khi chúng được đưa đến đây, hãy giết chúng dưới cái cớ tham gia một trận đấu vật.

Verse 24

मञ्चा: क्रियन्तां विविधा मल्लरङ्गपरिश्रिता: । पौरा जानपदा: सर्वे पश्यन्तु स्वैरसंयुगम् ॥ २४ ॥

Hãy dựng một võ đài đấu vật với nhiều khán đài bao quanh, và đưa tất cả cư dân thành phố cùng các vùng ngoại ô đến xem cuộc thi đấu công khai này.

Verse 25

महामात्र त्वया भद्र रङ्गद्वार्युपनीयताम् । द्विप: कुवलयापीडो जहि तेन ममाहितौ ॥ २५ ॥

Này người quản tượng, người tốt của ta, hãy đặt con voi Kuvalayāpīḍa ở lối vào đấu trường và sai nó giết chết hai kẻ thù của ta.

Verse 26

आरभ्यतां धनुर्यागश्चतुर्दश्यां यथाविधि । विशसन्तु पशून्मेध्यान् भूतराजाय मीढुषे ॥ २६ ॥

Hãy bắt đầu lễ tế cung tên vào ngày Caturdaśī theo đúng các quy định của kinh Vệ Đà. Hãy hiến tế những loài động vật thích hợp cho Chúa tể của các loài ma quỷ (Thần Śiva) đầy lòng magnanimous.

Verse 27

इत्याज्ञाप्यार्थतन्त्रज्ञ आहूय यदुपुङ्गवम् । गृहीत्वा पाणिना पाणिं ततोऽक्रूरमुवाच ह ॥ २७ ॥

Sau khi ra lệnh cho các cận thần như vậy, Kaṁsa—kẻ tinh ranh mưu lợi—liền gọi Akrūra, bậc ưu tú trong dòng Yadu. Nắm lấy tay Akrūra, hắn nói như sau.

Verse 28

भो भो दानपते मह्यं क्रियतां मैत्रमाद‍ृत: । नान्यस्त्वत्तो हिततमो विद्यते भोजवृष्णिषु ॥ २८ ॥

Hỡi Akrūra, bậc rộng lòng bố thí, xin hãy vì kính trọng mà làm cho ta một việc hữu nghị. Trong hàng Bhoja và Vṛṣṇi, không ai hiền thiện với ta hơn ngươi.

Verse 29

अतस्त्वामाश्रित: सौम्य कार्यगौरवसाधनम् । यथेन्द्रो विष्णुमाश्रित्य स्वार्थमध्यगमद् विभु: ॥ २९ ॥

Vì thế, hỡi Akrūra hiền hòa, ta nương cậy nơi ngươi, người có thể gánh vác việc trọng đại; như Indra quyền năng đã nương tựa nơi Chúa Viṣṇu để đạt mục đích của mình.

Verse 30

गच्छ नन्दव्रजं तत्र सुतावानकदुन्दुभे: । आसाते ताविहानेन रथेनानय मा चिरम् ॥ ३० ॥

Hãy đến Vraja của Nanda; tại đó hai người con của Ānakadundubhi đang ở. Hãy đưa Hai Ngài về đây bằng cỗ xe này, chớ chậm trễ.

Verse 31

निसृष्ट: किल मे मृत्युर्देवैर्वैकुण्ठसंश्रयै: । तावानय समं गोपैर्नन्दाद्यै: साभ्युपायनै: ॥ ३१ ॥

Các chư thiên nương tựa nơi Vaikuṇṭha—Chúa Viṣṇu—đã sai hai thiếu niên này đến như cái chết của ta, người ta nói vậy. Hãy đưa Hai Ngài đến đây, và cũng dẫn Nanda cùng các mục đồng khác đến với lễ vật cống hiến.

Verse 32

घातयिष्य इहानीतौ कालकल्पेन हस्तिना । यदि मुक्तौ ततो मल्लैर्घातये वैद्युतोपमै: ॥ ३२ ॥

Sau khi ngươi đưa Kṛṣṇa và Balarāma đến đây, ta sẽ cho con voi của ta, mạnh như thần chết, giết chết Họ. Và nếu Họ may mắn thoát khỏi nó, ta sẽ cho các đô vật của ta, mạnh như sấm sét, giết chết Họ.

Verse 33

तयोर्निहतयोस्तप्तान् वसुदेवपुरोगमान् । तद्बन्धून् निहनिष्यामि वृष्णिभोजदशार्हकान् ॥ ३३ ॥

Khi hai kẻ này bị giết, ta sẽ giết Vasudeva và tất cả những người thân đang than khóc của Họ — những người thuộc dòng tộc Vṛṣṇi, Bhoja và Daśārha.

Verse 34

उग्रसेनं च पितरं स्थविरं राज्यकामुकं । तद्भ्रातरं देवकं च ये चान्ये विद्विषो मम ॥ ३४ ॥

Ta cũng sẽ giết người cha già Ugrasena của ta, kẻ đang thèm khát vương quốc của ta, và ta sẽ giết em trai ông ta là Devaka cũng như tất cả những kẻ thù khác của ta.

Verse 35

ततश्चैषा मही मित्र भवित्री नष्टकण्टका ॥ ३५ ॥

Khi đó, hỡi người bạn của ta, trái đất này sẽ sạch bóng gai góc.

Verse 36

जरासन्धो मम गुरुर्द्विविदो दयित: सखा । शम्बरो नरको बाणो मय्येव कृतसौहृदा: । तैरहं सुरपक्षीयान् हत्वा भोक्ष्ये महीं नृपान् ॥ ३६ ॥

Người bà con lớn tuổi Jarāsandha và người bạn thân Dvivida là những người ủng hộ ta vững chắc, cũng như Śambara, Naraka và Bāṇa. Ta sẽ dùng tất cả bọn họ để tiêu diệt những vị vua liên minh với các bán thần, và sau đó ta sẽ cai trị trái đất.

Verse 37

एतज्ज्ञात्वानय क्षिप्रं रामकृष्णाविहार्भकौ । धनुर्मखनिरीक्षार्थं द्रष्टुं यदुपुरश्रियम् ॥ ३७ ॥

Khi đã hiểu ý ta, hãy lập tức đi và đưa Balarāma cùng Śrī Kṛṣṇa còn thơ ấu đến đây. Để Hai Ngài xem lễ tế cây cung và chiêm ngưỡng sự phú quý của kinh đô dòng Yadu.

Verse 38

श्रीअक्रूर उवाच राजन् मनीषितं सध्र्यक् तव स्वावद्यमार्जनम् । सिद्ध्यसिद्ध्यो: समं कुर्याद्दैवं हि फलसाधनम् ॥ ३८ ॥

Śrī Akrūra thưa: Tâu Đại vương, ngài đã khéo bày phương cách để gột rửa điều bất tường cho mình. Tuy vậy, nên giữ tâm bình đẳng trong thành hay bại, vì chính định mệnh mới làm phát sinh quả của hành động.

Verse 39

मनोरथान् करोत्युच्चैर्जनो दैवहतानपि । युज्यते हर्षशोकाभ्यां तथाप्याज्ञां करोमि ते ॥ ३९ ॥

Người thường vẫn quyết làm theo dục vọng của mình dù số mệnh ngăn trở. Vì thế họ gặp cả vui lẫn buồn. Dẫu vậy, tôi vẫn sẽ thi hành mệnh lệnh của ngài.

Verse 40

श्रीशुक उवाच एवमादिश्य चाक्रूरं मन्त्रिणश्च विसृज्य स: । प्रविवेश गृहं कंसस्तथाक्रूर: स्वमालयम् ॥ ४० ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Dạy bảo Akrūra như thế rồi, vua Kaṁsa cho các đại thần lui và trở về tẩm điện; còn Akrūra cũng quay về nhà mình.