Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 29
Bali Mahārāja Upholds Truth; Vāmana Reveals the Universal Form and Takes the Two Steps
हृद्यङ्ग धर्मं स्तनयोर्मुरारे- र्ऋतं च सत्यं च मनस्यथेन्दुम् । श्रियं च वक्षस्यरविन्दहस्तां कण्ठे च सामानि समस्तरेफान् ॥ २५ ॥ इन्द्रप्रधानानमरान्भुजेषु तत्कर्णयो: ककुभो द्यौश्च मूर्ध्नि । केशेषु मेघाञ्छ्वसनं नासिकाया- मक्ष्णोश्च सूर्यं वदने च वह्निम् ॥ २६ ॥ वाण्यां च छन्दांसि रसे जलेशं भ्रुवोर्निषेधं च विधिं च पक्ष्मसु । अहश्च रात्रिं च परस्य पुंसो मन्युं ललाटेऽधर एव लोभम् ॥ २७ ॥ स्पर्शे च कामं नृप रेतसाम्भ: पृष्ठे त्वधर्मं क्रमणेषु यज्ञम् । छायासु मृत्युं हसिते च मायां तनूरुहेष्वोषधिजातयश्च ॥ २८ ॥ नदीश्च नाडीषु शिला नखेषु बुद्धावजं देवगणानृषींश्च । प्राणेषु गात्रे स्थिरजङ्गमानि सर्वाणि भूतानि ददर्श वीर: ॥ २९ ॥
hṛdy aṅga dharmaṁ stanayor murārer ṛtaṁ ca satyaṁ ca manasy athendum śriyaṁ ca vakṣasy aravinda-hastāṁ kaṇṭhe ca sāmāni samasta-rephān
Muôn tâu Đại vương, Bali Mahārāja đã thấy trong thân vi-rāṭ của đức Murāri: nơi tim là Dharma; nơi ngực là ṛta và satya; trong tâm là vầng trăng; trên ngực là Śrī Lakṣmī tay cầm hoa sen; nơi cổ là toàn thể Veda và âm thanh thánh; nơi cánh tay là chư thiên đứng đầu bởi Indra; nơi đôi tai là các phương; trên đầu là các cõi thượng; trong tóc là mây; nơi lỗ mũi là gió; nơi mắt là mặt trời; và trong miệng là lửa. Từ lời Ngài hiện ra các thần chú Veda; trên vị của lưỡi là Varuṇa; nơi lông mày là các quy tắc; nơi mí mắt là ngày và đêm; trên trán là sân hận; trên môi là tham lam. Trong sự chạm là dục; trong tinh là mọi dòng nước; trên lưng là phi pháp; trong bước chân là lửa tế tự. Trong bóng là tử thần; trong nụ cười là māyā; trên lông thân là các dược thảo. Trong mạch là sông ngòi; trên móng là đá; trong trí là Brahmā, chư thiên và các ṛṣi; và khắp thân cùng các căn là mọi loài hữu tình, động và tĩnh—như vậy Bali thấy toàn vũ trụ trong hình thể vi-rāṭ của Chúa Tối Thượng.
FAQs
This verse states that the universal form contains all aspects of existence—rivers, mountains, Brahmā, demigods, sages, and all moving and nonmoving beings—situated within the Lord’s life-airs and limbs.
Śukadeva Gosvāmī speaks this narration to King Parīkṣit, describing the vision of the universal form and what was perceived within it.
By practicing reverence and responsibility—seeing life as sacred and interconnected—one cultivates humility, reduces envy, and strengthens devotion through remembering the Lord as the shelter of all.