Sukta 9

Mantra 1

आत्मा। अ॒स्य वा॒मस्य॑ पलि॒तस्य॒ होतु॒स्तस्य॒ भ्राता॑ मध्य॒मो अ॒स्त्यश्नः॑ । तृ॒तीयो॒ भ्राता॑ घृ॒तपृ॑ष्ठो अ॒स्यात्रा॑पश्यं वि॒श्पतिं॑ स॒प्तपु॑त्रम्

Ātman (Tự Ngã) — của vị Hotṛ hiền hòa, tóc bạc này: người anh em ở giữa của ông là hòn đá (aśna); người anh em thứ ba là kẻ “lưng phủ ghṛta” (ghṛta, bơ tinh luyện). Tại đây ta đã thấy viśpati, Chúa của dân chúng, đấng có bảy người con.

Mantra 2

स॒प्त यु॑ञ्जन्ति॒ रथ॒मेक॑चक्र॒मेको॒ अश्वो॑ वहति स॒प्तना॑मा । त्रि॒नाभि॑ च॒क्रम॒जर॑मन॒र्वं यत्रे॒मा विश्वा॒ भुव॒नाधि॑ त॒स्थुः

Bảy vị buộc ách cho cỗ xe một bánh; một con ngựa, mang bảy danh xưng, chở nó đi. Một bánh xe có ba mo, không già, không suy, không trượt ngã — nơi đó mọi thế giới này được đặt lên và đứng vững.

Mantra 3

इ॒मं रथ॒मधि॒ ये स॒प्त त॒स्थुः स॒प्तच॑क्रं स॒प्त व॑ह॒न्त्यश्वाः॑ । स॒प्त स्वसा॑रो अ॒भि सं न॑वन्त॒ यत्र॒ गवां॒ निहि॑ता स॒प्त नामा॑

Trên cỗ xe này, ‘bảy vị’ đứng đó; xe có bảy bánh, và ngựa kéo cũng bảy con. Bảy chị em cùng cúi mình hướng về đó—nơi ‘bảy danh xưng’ của đàn bò được cất đặt, gìn giữ.

Mantra 4

को द॑दर्श प्रथ॒मं जाय॑मानमस्थ॒न्वन्तं॒ यद॑न॒स्था बिभ॑र्ति । भूम्या॒ असु॒रसृ॑गा॒त्मा क्वऽस्वित् को वि॒द्वांस॒मुप॑ गा॒त् प्रष्टु॑मे॒तत्

Ai đã thấy kẻ sinh ra trước hết ngay lúc chào đời—khi cái không xương lại mang đỡ cái có xương? Tự-ngã sinh lực của Đất, mang nhựa kiểu Asura (asuric sap), rốt cuộc ở đâu? Ta phải đến gần bậc hiền triết nào để hỏi điều này?

Mantra 5

इ॒ह ब्र॑वीतु॒ य ई॑म॒ङ्ग वेदा॒स्य वा॒मस्य॒ निहि॑तं प॒दं वेः । शी॒र्ष्णः क्षी॒रं दु॑ह्रते॒ गावो॑ अस्य व॒व्रिं वसा॑ना उद॒कं प॒दापुः॑

Hãy nói tại đây—ai biết chỗ đặt kín của Con Chim kỳ diệu này, dấu chân bị giấu của nó. Từ đầu của nó, những con bò vắt ra sữa; khoác bầu vú như áo, chúng giành được nước nơi lối của dấu chân.

Mantra 6

पाकः॑ पृच्छामि॒ मन॒सावि॑जानन् दे॒वाना॑मे॒ना निहि॑ता प॒दानि॑ । व॒त्से ब॒ष्कयेऽधि॑ स॒प्त तन्तू॒न् वि त॑त्निरे क॒वय॒ ओत॒वा उ॑

Như kẻ chưa biết, ta hỏi bằng tâm—về những điều này: các chỗ đặt kín của chư thần. Trên con bê, trên con bò đực mạnh mẽ, bảy sợi chỉ đã được các kavi—những bậc thấy biết, những người thợ dệt—giăng trải ra.

Mantra 7

अचि॑कित्वांस्चिकि॒तुष॑श्चि॒दत्र॑ क॒वीन् पृ॑च्छामि वि॒द्वनो॒ न वि॒द्वान्। वि यस्त॒स्तम्भ षडि॒मा रजां॑स्य॒जस्य॑ रू॒पे किमपि॑ स्वि॒देक॑म्

Ta không biết, nên tại đây hỏi các bậc hiền triết—cả những người minh triết cũng hỏi—kẻ tưởng mình biết mà chẳng phải người biết thật: Ai đã phân chia và chống đỡ sáu cõi phương vực này? Trong hình tướng của “Đấng Không Sinh” (अज), rốt cuộc một điều duy nhất ấy là gì?

Mantra 8

मा॒ता पि॒तर॑मृ॒त आ ब॑भाज धी॒त्यग्रे॒ मन॑सा॒ सं हि ज॒ग्मे। सा बी॑भ॒त्सुर्गर्भ॑रसा॒ निवि॑द्धा॒ नम॑स्वन्त॒ इदु॑पवा॒कमी॑युः

Người Mẹ, thuận theo ṛta (Trật tự), đã phân định Người Cha; với tư tưởng linh hứng, thuở ban đầu, bằng tâm trí, nàng quả đã đến trong sự kết hợp trọn vẹn. Nàng—đấng đáng kinh, giàu nhựa sống của bào thai—được cắm đặt vững bền; những kẻ cung kính, thật vậy, đã tiến gần đến lời nghi lễ của sự khấn mời (upavāká)

Mantra 9

यु॒क्ता मा॒तासि॑द्धु॒रि दक्षि॑णाया॒ अति॑ष्ठ॒द् गर्भो॑ वृज॒नीष्व॒न्तः । अमी॑मेद् व॒त्सो अनु॒ गाम॑पश्यद् विश्वरू॒प्यंऽ त्रि॒षु योज॑नेषु

Ngươi đã được ách vào, hỡi Mẹ, nơi càng bên phải; trong các vòng rào của gia cư, bào thai đã đứng vững. Bê con rống lên; lần theo bò mẹ nó đã gặp—hình dạng muôn vẻ của nó hiển lộ khắp ba miền đã được đo định

Mantra 10

ति॒स्रो मा॒तॄस्त्रीन् पि॒तॄन् बिभ्र॒देक॑ ऊ॒र्ध्वस्त॑स्थौ॒ नेमव॑ ग्लापयन्त । म॒न्त्रय॑न्ते दि॒वो अ॒मुष्य॑ पृ॒ष्ठे वि॑श्व॒विदो॒ वाच॒मवि॑श्वविन्नाम्

Đấng mang ba Mẹ và ba Cha—“Đấng Một” đứng thẳng vươn lên, vững bền; họ làm cho vành bánh xe lún xuống và chùng lại. Trên lưng của bầu Trời kia, những bậc toàn tri cùng bàn định—khiến “Lời” mang tên ‘kẻ không toàn tri’ vận hành, để làm rối trí kẻ ngu muội.

Mantra 11

पञ्चा॑रे च॒क्रे प॑रि॒वर्त॑माने॒ यस्मि॑न्नात॒स्थुर्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । तस्य॒ नाक्ष॑स्तप्यते॒ भूरि॑भारः स॒नादे॒व न च्छि॑द्यते॒ सना॑भिः

Trong bánh xe năm nan đang quay vòng, nơi mọi cõi đều được đặt và đứng vững—trục của nó không mòn dù gánh nặng nhiều; từ thuở xưa không hề gãy, và moay-ơ cũng không vỡ.

Mantra 12

पञ्च॑पादं पि॒तरं॒ द्वाद॑शाकृतिं दि॒व आ॑हुः परे॒ अर्धे॑ पुरी॒षिण॑म्। अथे॒मे अ॒न्य उप॑रे विचक्ष॒णे स॒प्तच॑क्रे॒ षड॑र आहु॒रर्पि॑तम्

Người ta nói: Cha của Trời có năm chân, mang mười hai hình tướng; ở nửa phần xa hơn, đầy dẫy sự sung mãn. Rồi những bậc minh triết ấy, theo một giáo thuyết khác, lại nói rằng Ngài được đặt và ghim chặt trong khung bảy bánh xe, như bánh xe sáu nan.

Mantra 13

द्वाद॑शारं न॒हि तज्जरा॑य॒ वर्व॑र्ति च॒क्रं परि॒ द्यामृ॒तस्य॑ । आ पु॒त्रा अ॑ग्ने मिथु॒नासो॒ अत्र॑ स॒प्त श॒तानि॑ विंश॒तिश्च॑ तस्थुः

Twelve-spoked—verily that wheel is not worn by age: it rolleth on, encompassing the heaven of Ṛta. Hither, O Agni, thy sons in paired conjunctions stand established here—seven hundred, and twenty besides.

Mantra 14

सने॑मि च॒क्रम॒जरं॒ वि वा॑वृत उत्ता॒नायां॒ दश॑ यु॒क्ता व॑हन्ति । सूर्य॑स्य॒ चक्षू॒ रज॑सै॒त्यावृ॑तं॒ यस्मि॑न्नात॒स्थुर्भुव॑नानि॒ विश्वा॑

The rimmed wheel, unaging, hath rolled forth; upon the outspread expanse ten yoked ones draw it on. The Sun’s eye goeth, wrapped about with rajas; therein all worlds have taken their firm station.

Mantra 15

स्त्रियः॑ स॒तीस्ताँ उ॑ मे पुं॒सः आ॑हुः॒ पश्य॑दक्ष॒ण्वान् न वि चे॑तद॒न्धः । क॒विर्यः पु॒त्रः स ई॒मा चि॑केत॒ यस्ता वि॑जा॒नात् स पि॒तुष्पि॒तास॑त्

Phụ nữ quả thật là phụ nữ; nhưng người đời lại gọi họ là “đàn ông” vì ta. Kẻ mù kia, tuy có mắt và thấy, vẫn không phân biệt đúng như thật. Bậc thi nhân–hiền triết (kavi), người con ấy, đã nhận biết những điều này; ai hiểu rõ rành rẽ, người ấy sẽ là “cha của cha”.

Mantra 16

सा॒कं॒जानां॑ स॒प्तथ॑माहुरेक॒जं षडिद् य॒मा ऋष॑यो देव॒जा इति॑ । तेषा॑मि॒ष्टानि॒ विहि॑तानि धाम॒श स्था॒त्रे रे॑जन्ते॒ विकृ॑तानि रूप॒शः

Trong những kẻ đồng sinh ấy, người ta gọi một vị là “thứ bảy”, sinh ra đơn độc; còn sáu vị quả thật là các ṛṣi thành đôi, do thần sinh—họ nói vậy. Những phần được ước cầu của họ đã được an bài đúng nghi thức vào các trú xứ; trong chỗ nâng đỡ vững bền, chúng rực sáng, biến hiện muôn hình muôn dạng.

Mantra 17

अ॒वः परे॑ण प॒र ए॒नाव॑रेण प॒दा व॒त्सं बिभ्र॑ती॒ गौरुद॑स्थात्। सा क॒द्रीची॒ कं स्वि॒दर्धं॒ परा॑गा॒त् क्वऽस्वित्सूते न॒हि यू॒थे अ॒स्मिन्

Bằng chân xa hơn bước xuống, rồi bằng chân gần hơn bước xuống, mang theo bê con, Con Bò đã đứng dậy. Nàng đã đi về nửa nào vậy? Nàng sinh ở đâu vậy? Vì trong đàn này, chẳng có chỗ nàng sinh nở.

Mantra 18

अ॒वः परे॑ण पि॒तरं॒ यो अ॑स्य॒ वेदा॒वः परे॑ण प॒र ए॒ना व॑रेण । क॒वी॒यमा॑नः॒ क इ॒ह प्र वो॑चद् दे॒वं मनः॒ कुतो॒ अधि॒ प्रजा॑तम्

Sự che chở từ bờ bên kia—người nào biết Cha của (toàn thể) này; sự che chở từ bờ bên kia, vượt qua những điều này, nhờ ân ban tối thượng. Trong cảm hứng của bậc tiên tri, ở đây ai đã tuyên cáo Tâm linh thiêng? Nó được sinh ra từ đâu, từ độ cao nào mà đến?

Mantra 19

ये अ॒र्वाञ्च॒स्ताँ उ॒ परा॑च आहु॒र्ये परा॑ञ्च॒स्ताँ उ॑ अ॒र्वाच॑ आहुः । इन्द्र॑श्च॒ या च॒क्रथुः॑ सोम॒ तानि॑ धु॒रा न यु॒क्ता रज॑सो वहन्ति

Điều hướng về phía chúng ta, người ta lại gọi là “quay đi”; điều quay đi, người ta lại gọi là “quay về đây”. Hỡi Soma và Indra, những quy định mà hai ngài đã làm nên và thiết lập—như ách được thắng buộc khéo—chúng chuyên chở các cõi không trung (rajas) mà tiến hành.

Mantra 20

द्वा सु॑प॒र्णा स॒युजा॒ सखा॑या समा॒नं वृ॒क्षं परि॑ षस्वजाते । तयो॑र॒न्यः पिप्प॑लं स्वा॒द्वत्त्यन॑श्नन्न॒न्यो अ॒भि चा॑कशीति

Hai chim cánh đẹp, cùng chung một ách, là bạn đồng hành, ôm quấn quanh cùng một cây. Trong hai ấy, một con ăn quả pippala ngọt; con kia không ăn, chỉ chăm chú nhìn trong sự quán chiếu.

Mantra 21

यस्मि॑न् वृ॒क्षे म॒ध्वदः॑ सुप॒र्णा नि॑वि॒शन्ते॒ सुव॑ते॒ चाधि॒ विश्वे॑ । तस्य॒ यदा॒हुः पिप्प॑लं स्वा॒द्वग्रे॒ तन्नोन्न॑श॒द् यः पि॒तरं॒ न वेद॑

Trên cây ấy, những chim cánh đẹp ăn mật đến cư trú, và mọi loài hữu tình đều được sinh ra nương trên đó. Khi người ta nói về quả pippala ngọt ở ngọn—kẻ nào không biết Cha thì chớ được dự phần mà ăn.

Mantra 22

यत्रा॑ सुप॒र्णा अ॒मृत॑स्य भ॒क्षमनि॑मेषं वि॒दथा॑भि॒स्वर॑न्ति । ए॒ना विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य गो॒पाः स मा॒ धीरः॒ पाक॒मत्रा वि॑वेश

Ở nơi ấy, những bậc cánh đẹp đồng thanh xướng tụng trong các hội lễ (vidathā) phần bất tử không chớp mắt; nhờ đó họ là những người canh giữ của toàn thế giới, của mọi cõi. Nguyện bậc trí giả đi vào trong ta tại đây; kẻ chưa chín, kẻ ngu sơ chớ vào.